« فيه ما فيه » نيز از نامه‌هاى ماندگار عرفان اسلامى است كه تا امروزه نيز دستمايهء ادب و عرفان پارسيان است . در اين بين مكاتيبِ عبداللَّه قطب از عارفان قرن نهم از شهرت و اهميت بيش‌ترى برخوردار است . مكاتيب قطب « مكاتيب قطب » مجموعه نامه‌هايى است گرد آمده از عارف بزرگ عبداللَّه قطب بن محيى . اين نامه‌ها در بردارندهء فراوان نكته‌هاى اخلاقى و اشارات سلوكى است كه قطب به پيروان خود سفارش كرده است . دستنويس اين نامه‌ها روزگار بلندى دستمايهء سلوك عارفان و نور چشم طالبان حقيقت بوده و امروزه نيز هست . در روزگار قطب و شايد به دستور او ، دفترى از نامه‌هايى كه مخاطب آن‌ها عمومِ سالكان است گرد آمده و به سفارش وى بخش‌هايى از آن در جلسه‌هاى ذكر و عِلم قرائت مىشده است . قطب خود در نامه‌اى آداب قرائت مكاتيب و بهره ورى از آن را گوش زد كرده است ( م ج 350 ) . « 1 » عبداللَّه قطب به گواهى نوشته‌هايش سجاده نشين عارفى است كه به جز اصلاح نفسِ خويش به ارشاد و دستگيرى ديگران نيز مىپرداخته است و در عين حال از اوضاع روزگار خويش نيز آگاه بوده است . قطب به صراحت داعيهء شيخى و مريد دارى را از خود دور مىكند و نيز نامى از عارفى اسم و رسم دار براى انتساب سلسلهء خود به او يا صحّت كرسى نامهء خويش نمىبرد ( م ج 349 : « و اين ضعيف نه دعوى ولايت دارد و نه قطبيّت و نه نيز داعيه تابعيّت كسى » ) اما با اين همه از عارفان و سالكانِ بزرگ به نيكى ياد مىكند و به گفته‌هاى آنان در جاى جاى نامه‌ها استشهاد مىكند . قطب و مريدان او گروه شناخته شده‌اى در حوالى فارس بوده‌اند كه از آزار و اذيّت

--> ( 1 ) . به منظور سهولت دسترسى به نامه‌هايى كه در اين پيشگفتار به آن‌ها استشهاد شده است از ارجاع به نسخ خطى موجود اجتناب شده و تنها مكاتيب چاپ شدهء موجود را با سه رمز « م ج » براى مكاتيب چاپ انتشارات قائم ال محمّد - عج - و « م خ » براى همين منتخب مكاتيب فيض و « م ح » براى مكاتيب چاپ خانقاه احمدى به همراه شمارهء نامه نشان داده‌ايم .