كس رفته شكست خورده و سطحش از حد شعر متعارف بالاتر نرفته است ميگويند فصحاى عرب معتقدند كه شيخ بهائى فارسى خوب شعر ميگويد و شعراى فارسى زبان عكس اين عقيده را دارند و از اين دو عقيده پيداست كه شعر فارسى و عربى او هر دو متوسط و در يك سطح قرار دارند و متابعت شيخ بهائى از گذشتگان مانع از اين بوده كه روش مشخصى براى خود اتخاذ كند و تقليد شخصيت ادبى او را در جنب درياى مواج و بىكرانه ادبيات فارسى كه لبالب از لئالى گران سنگ و درر شهسوار است محو و نابود ساخته است روش تقليدى شيخ حتى در آثار عربى او هم نمايان است و تعجب است با اينكه خود عرب بوده بطريقه عربى اساتيد فارسى زبان شعر عربى ساخته است : ايها المأثور فى قيد الذنوب * ايها المحروم من سر الغيوب ابذلو ارواحكم يا عاشقين * ان تكونو فى هوانا صادقين در مثنوى « 1 » نان و حلوا بيشتر توجه شيخ بهائى باعراض از دنيا و زخارف دنيوى - ذم اهل ريا - شكر نعمت در بلايا - قطع علايق و صرف عمر بتأسف و ندامت بوده و مفاهيم خود را با تمثيلاتى كه بيشتر جنبه هزل و طبيب دارد آميخته است و بقدرى خوب از عهده برآمده كه خيلى از داستانها و تك بيت‌هاى آنها جزو ضرب المثلها گرديده است : خرده بينانند در عالم بسى * واقفند از كار و بار هر كسى اين وطن مصر و عراق و شام نيست * اين وطن شهريست كانرا نام نيست

--> ( 1 ) برادر صاحب روضات الجنات كه نان و حلوا را كتابت كرده و اصل نسخه آن پيش آقاى امينى نصيرى است پس از پايان مثنوى نان و حلوا تاريخ تحرير و كتابت را در سال 1245 قمرى هجرى تعيين كرده و اينطور نوشته است : حرره الفقير الى ربه الغنى محمد بن سيد زين العابدين المولوى الخوانسارى غفر الله له سياته و جعل ذالك مكتوبا فى حسناته آمين يا رب العالمين و صل اللّه على محمد و آله و سلم شنبه 1253 در تطبيق مثنوى نان و حلوا با اين نسخه جمع اشعار عربى و فارسى آن 360 بيت بود كه تعداد معدودى از ابيات آن در نسخه‌هاى ديگر مطلقا نبود و تعدادى هم كسر داشت مجموعا كسرىها و اضافات از 5 بيت تجاوز نميكرد .