الشيخ البهائي العاملي
شرح زندگى 20
كليات اشعار و آثار فارسى شيخ بهاء الدين محمد العاملي ( فارسى )
و نيز در شعر و ادب و نظم و نثر و فارسى و عربى و همچنين تاريخ و و صرف و نحو منتهاى زبردستى و استادى را داشته است و اشعار شيواى وى چه به فارسى و چه بتازى عمق و روح خاصى را داراست و در بلندترين پايهى خوبى شعر آن زمانست . وى در حكمت و فلسفه و همچنين در علوم غريبه مانند رمل و جفر و طلسمات و غيره دست داشته است و در اين علوم كتبى تأليف نموده است . اين مرد بزرك با داشتن آن همه مشاغل ، از كارهاى مملكتى گرفته تا تعليم و تعلم و مباحثه و سفرهاى بسيار ، نزديك بيكصد جلد كتاب و رساله در علوم زمان خود تأليف نموده است كه بعضى از آنها شهرت بسيار دارد و از زمان وى تا كنون مورد استفادهى طالبان علم بوده است . براى پىبردن بمقام علمى و ميزان دانش شيخ . كافى است بدانيم كه متجاوز از چهل تن از دانشمندان و بزرگان قرن يازدهم هجرى قمرى از وى علم آموخته و بهره بردهاند ، و ما بعضى از آنانرا در اينجا نام ميبريم : 1 - صدر الدين محمد ابراهيم شيرازى معروف بملاصدرا ، فيلسوف معروف قرن يازدهم هجرى قمرى ) متوفى سال 1050 هجرى قمرى ) . 2 - ملا محمد محسن بن مرتضى بن محمود فيض كاشانى ( متوفى سال 1091 هجرى قمرى ) . 3 - ملا عز الدين علينقى بن شيخ ابو العلاء محمد هاشم طغائى كمرهاى فراهانى شيرازى اصفهانى مشهور بشيخ علينقى كمرهاى ، شيخ الاسلام اصفهان و قاضى شيراز و شاعر معروف قرن يازدهم ) متوفى 1060 هجرى قمرى ) . 4 - ملا محمد باقر بن محمد مومن خراسانى سبزوارى معروف بمحقق ، شيخ الاسلام اصفهان ) متوفى سال 1090 هجرى قمرى ) 5 - شيخ جواد بن سعد اللّه بن جواد بغدادى كاظمينى مشهور بفاضل جواد ،