صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) ( مترجم : محسن بيدارفر )
93
كسر أصنام الجاهلية ( عرفان و عارف نمايان ) ( فارسى )
كاملان در علم و ايمان نمىشمارند - . خطير خطر داشتن استبداد رأى در حق خدا و صفات و آيات او سهمگين و پيامدهاى آن مشكل است و عقول عموم مردم از درك جلال خداوندى قاصر و قلبهاشان در اثر فراگرفتگى شهوات از نور معرفت او محجوب است . و آنچه متفكرين و استدلاليان با اعتماد به سرمايه عقلهاى كمبهاى خود گفتهاند ناموزون و استدلالاتشان متعارض است . طبع انسان برآنچه كه در اوان جوانى فرامىگيرد انسگير است ، و تعصبات موجود ميان هر طائفهاى چون ميخهائى است كه عقائد موروثى و آنچه را كه در به دو آموزش و در اثر حسنظن از آموزگاران فراگرفته محكم مىسازند . شهوات دنيا نيز خودنمائى مىكنند و لذت رياستها و برترىجوئىها در دسترس است ، و آنچه موجب ترويج باطل است و حق را محو مىكند - چون برترى حال نادانان و افراد پست - دائما جريان دارد و زبان هرنادانى بر ادعاى كمال و احاطه به كنه مقامات و احوال گوياست . چقدر اسفناك است در دست نبودن بزرگان دين ، و چه مصيبتبار است بسته بودن راههاى معرفت و يقين . فصل [ 8 ] سبب بدعاقبتى چيست عاقبت به شر شدن گاهى در اثر اعتقاد است و گاهى بسبب اعمال . و آن كه هر شىء را همانطور كه هست درك كند ، و به نادانى و كورى مبتلا نبوده و تمامى عمر خود را در طاعت خداوند گذرانده و معصيت ننمايد ، از بدعاقبتى و خسران در امان خواهد بود ، و اين بالاترين درجه عارفان باشد . چون هر مؤمن آخرتجوئى را كه مقارنت حق مىجويد ، مشكل و يا نشدنى است كه چنين باشد بناچار او در خوف و خشيت بسر مىبرد ، گريهى او دائمى و حسرت و حزن و نوحهگريش بدرازاست ، همچنانكه در شرح احوال اصفيا مذكور است .