علوم كشفى و معارف حق دارد . و همچنان‌كه پاكسازى آينه نياز به مقدمات قبلى دارد و بخشى ازين مقدمات به پاك‌سازى كامل كه غرض اصلى است نزديكتر از ديگر بخش است ، كارهاى مؤثر در صفادهى قلب و پاكسازى آن نيز چنين وضعى دارند ، و هر حالتى كه به صفاى كامل قلب نزديكتر باشد از حالت سابق برتر خواهد بود ، چرا كه به مقصد اصلى و مطلب حقيقى نزديك‌تر است . فصل [ 6 ] توضيح بيشترى پيرو فصل پيش همچنانكه از گفتار گذشته ملاك برترى بعضى از حالات و ملكات قلبى روشن شد ، ملاك برترى اعمال و كردار نفسانى و بدنى در سنجش باهم نيز از همين گفتار آشكار مىگردد ؛ چرا كه اثربخشى آنها در صفاى قلب نيز چون نسبت به يكديگر سنجيده شوند شدت و ضعف دارد . هر عملى يكى از دو اثر را خواهد داشت : يا حالتى براى قلب پيش مىآورد كه مانع از مكاشفه بوده و موجب ظلمت قلب مىگردد و آن را بسوى نقش‌ونگارهاى دنيوى و شهوتهاى آن مىكشد و موجب حجاب براى نفس و دورى آن از رحمت الهى و محروم گشتنش از نعمتهاى اخروى مىگردد ؛ و يا قلب را حالت آمادگى براى مكاشفات حقه مىبخشد و موجب صفاى نفس و تجرد آن از بستگىهاى شهوى و غضبى مىگردد ، و مقتضى روگردانيش از مرض‌هاى حيوانى و رسوخ در زمين جسمانى و ديدگاههاى حسى ، و موجب انگيزش وى براى رسيدن به وجه الله و دورى از ماسواى او مىگردد . اعمال بخش اول را « گناه » و بخش دوم را « طاعت » مىناميم . و همچنانكه اثر گناهان در ظلمت قلب و قساوت آن مختلف باشد - كه بعضى بزرگتر و برخى كوچكتر و داراى درجات متفاوتند - طاعتها نيز در روشنىبخشى قلب و پاك‌سازى آن اثرات گونه‌گون دارند و درجه‌ى فضيلت و برترى هر طاعتى به اندازه‌ى اثربخشى آن در روشن‌سازى قلب مىباشد . و آخرين هدف و برترين مقصود - همچنانكه بارها گفته شد -