صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) ( مترجم : محسن بيدارفر )
60
كسر أصنام الجاهلية ( عرفان و عارف نمايان ) ( فارسى )
شريعت ازين راه وارد گشتهاند ، يعنى ظواهر را طبق رأى خود تأويل و تنزيل مىنمايند . هشيار بودن در برابر اين فريبكارىها واجب است ، چه شرّ اينها از شرّ شياطين براى دين بيشتر باشد ، چون شياطين هم بوسيله چنين كسان دين را از دل مسلمانان بيرون سازند . پس اى مسكين ! از همنشينى اينچنين نادانان دور باش كه خود را به رهروان و زاهدان مانند كردهاند درصورتىكه از معرفت و يقين آنان بىبهره و از عقل و دين تهى مىباشند . فصل [ 3 ] چهكسى نظر در حقائق اشياء تواند كرد و صوفى و حكيم كيست ؟ دوستا ! دانسته باش كه چون خداوند آسمانها و زمين و ستارگان و خلايق را آفريد و افلاك را بچرخش افكنده نظام بخشيد ، كمال نعمت و تماميّت احسان او مقتضى گشت تا گروهى از بندگان را برگزيند و آنان را پاكيزه نموده ، قربشان بخشد ؛ با آنان مناجات كند و نهفتههاى علم و اسرار غيب خود را بر آنان آشكار سازد . آنگاه آنان را بسوى بندگان خود فرستاد تا مردمان را بسوى او خوانند و از اسرار نهفتهشان آگاه گردانند ، مگر از خواب نادانى بيدار شوند و چرت غفلت از سرشان بپرد و به زندگى عالمانه جان گيرند و چون نيكبختان بزيند و در خانهى جاودان به كمال وجود رسند . و چنين بيدارى از خواب غفلت و نادانى كسى را دست ندهد ، تا نفس خود را بوسيلهى رياضتهاى شرعى و مجاهدتها ورزيده نساخته باشد - رياضتهائى چون نماز و روزه و پرهيز و عبادتها و زهد حقيقى از لذتهاى دنيوى و مشتهيات دونپايه - تا آمادهى دريافت حقائق و فهم معارف گردد . و بزرگترين علت حجاب از درك حقيقت ، حب جاه و مقام داشتن نزد ديگران و ميل به رياست و شهرت و نفوذ داشتن در بلاد و برترى بر مردمان است .