و به بهشت سافلش رهنمون شود . دوم بكارگيرى قواى نفسى و بدنى در راهى كه اين قوا بخاطر آن خلق شده‌اند ، و استفاده از همه در امورى كه مناسب امر قدسى باشند ، تا به همراه قلب در اثر عادت يافتن از ميدانگاه غرور و نابودى بسوى جناب حق و منبع خير و سرور كشيده شود . و ياور اين راه شنيدن موعظت‌ها و خطابه‌هاى متألّهين است ، عباراتى رسا كه از دهانى پاك به‌گوش رسد ؛ چه اثر اين‌گونه خطابه‌ها در ترغيب و ترهيب بيش از برهان است ، چون نفس را با لطفى خاص به حركت آرد . سومين صيقلى كردن نهانگاه انسانى است تا قابل تجليّات حق شود و نفس چون آينه‌اى زنگار زدوده گردد كه بسوى حق گرفته شده ، و دستيار درين مرحله فكرى لطيف و عشقى عفيف است . * * * از آنچه گذشت روشن مىشود كه تا وقتى در عبادات شرعيه كوتاهى مىشود انسان را نرسد تا به عبادات حكيمانه پردازد و به رياضتهاى سلوكى و مجاهدتهاى تصوفى گرايد ، و گرنه خود هلاك شده و موجب هلاكت ديگران نيز خواهد شد ، گمراه مىگردد و گمراه مىكند و در تاريكىهاى چاه هوى سرگردان ماند . شيخ عالم ، امين الاسلام ، ابو جعفر محمد بن يعقوب كلينى در كتاب كافى از حضرت صادق ( ع ) نقل كرده كه پيامبر ( ص ) فرمود « 5 » : « آن‌كه بدون داشتن علم به عمل پردازد فسادگريش از اصلاح بيشتر باشد » . و هم درين باب احاديث فراوانى وارد شده است از آن جمله از پيامبر ( ص ) روايت شده است كه فرمود « 6 » : « خداوند وليّى جاهل نگرفته است » ، و

--> ( 5 ) - من عمل على غير علم كان ما يفسد اكثر مما يصلح . ( 6 ) - ( ما اتّخذ اللّه وليّا جاهلا . )