صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) ( مترجم : محسن بيدارفر )

163

كسر أصنام الجاهلية ( عرفان و عارف نمايان ) ( فارسى )

و احاديث پيامبر و آل طاهرين او - سلام الله عليهم - بدست آيد ، همچنان‌كه تفصيل علوم نيز با درك رموز موجود در كتاب خدا و احاديث تحصيل تواند شد كه چنين دركى نياز به ذوقى الهى دارد كه خود مقامى بالاتر از فكر و انديشه را داراست و به مجاهدت و پيمايش راه رياضات بدان توان رسيد . حال كه پاى گفتار بدينجا رسيد پايان‌بخش اين نوشتار را سخنى در بيان شرائط ارادت و واجبات مريد و مقدمات سعى و كوشش او قرار دهيم : روشن است كه اگر كسى پستى و فناى دنيا و بزرگى و بقاى آخرت را - خواه از راه تقليد ايمانى و يا از طريق كشف عرفانى - تشخيص دهد بناچار خواهان سلوك راه آخرت خواهد بود ، چه اگر كسى را خرمهره‌اى بدست باشد و در آن حال چشم او به گوهرى بيفتد ، بدون شك آماده‌ى تعويض آن خرمهره با گوهر خواهد بود ، و اگر كسانى را مىبينيم كه طالب بدست آوردن محصول آخرت نيستند و لقاى رب نمىجويند بخاطر ايمان نداشتنشان به خدا و روز واپسين است - البته غرض ايمان قلبى است نه چرخش زبان به شهادتين - . پس بازدارنده از رسيدن عدم سلوك است ، و مانع از سلوك عدم اراده و مانع از اراده عدم ايمان است ، و آنچه عدم ايمان را ببار مىآورد نداشتن قوه‌ى انديشه به حقايق امور است ، بخاطر فراگيرى هوى و شهوتها و تراكم حجب و تاريكىها ، و نبودن رهنمايانى كه احوال مبدء و معاد را به ياد افكنند و عالمان به الله و روز واپسين و رهنمايان به راه يقين و كسانى كه پستى و انقراض دنيا و عظمت امر آخرت را گوشزد نمايند . پس مردمان چون به غفلت اندرند در شهوتهاشان غوطه‌ور شده به خواب خرگوشى فرورفته‌اند و ميان علماى دين نيز كسى كه آنان را بيدار كند ديده نمىشود . و اگر نيز شخصى راهى بسوى آنان جويد ، آنان را هوى طلب و منحرف از راه آخرت و روز قيامت خواهد يافت ، ازين‌رو ضعف اراده و ناآشنائى به راه و سخنگوئى علماء از روى هوى اسبابى براى بريدن راه سالكين الى الله شده‌اند .