يادآور شد بيش از آنكه مسيحيان زندگى ، مىگسارى و خوردن گوشت خوك را دوست مىدارند ، مسلمانان به مرگ علاقمندند « 1 » . روميان گزينهء سوم را انتخاب كرده آمادهء جنگ شدند . ابو عبيده نيز شهر را به محاصره گرفت . اين كار چهار ماه و به قولى يك سال به طول انجاميد و روميان بر اثر فشار گرسنگى تسليم شدند . ولى تسليم شهر را منوط به آمدن شخص خليفه كردند « 2 » . ابو عبيده نيز طى نامه‌اى موضوع را به خليفه گزارش داد و او را مطمئن ساخت كه از سوى روميان نيرنگى در كار نيست . خليفه كه تا آن هنگام از مدينه بيرون نرفته بود ، در انجام اين كار ترديد داشت . وى پس از رايزنى بزرگان مدينه سرانجام آمادهء عزيمت به بيت المقدس گرديد ؛ و پس از انجام گفت و گوهاى لازم امان نامه‌اى را براى ساكنان آنجا نوشت ، به اين شرح : بسم الله الرحمن الرحيم . اين امان نامه‌اى است كه بندهء خدا عمر ، امير مؤمنان ، به مردم بيت المقدس داده است . به آنان در جان و مال و كليساها و صليبهايشان و سالم و دردمندشان و به ديگر مردمى كه در آنند امان مىدهد . كسى در كليساى آنان سكونت نخواهد كرد و آن را ويران نخواهند ساخت و چيزى از آن و حدود آن و صليبها و اموالشان كاسته نخواهد شد . آنان را مجبور به ترك دين و آيينى نمىكنند و به هيچ كس از ايشان زيانى نخواهد رسيد و در بيت المقدس هيچ يهوديى همراه ايشان اسكان داده نخواهد شد . و بر مردم ايلياست كه همچنان جزيه بپردازند كه اهل ديگر شهرها مىپردازند و بر عهدهء ايشان است كه روميان و دزدان را از آن شهر بيرون كنند . هركس از آنان كه از بيت المقدس بيرون آيد تا هنگامى كه به جايگاه امنى برسد بر جان و مال خويش در امان خواهد بود . هر كس از ايشان كه در شهر بماند در امان است و بر اوست كه همان جزيه مردم بيت المقدس را بپردازد . هر كس از مردم ايليا هم كه بخواهد با روميان برود ، مشروط بر اينكه پرستشگاه و صومعهء خود را هم خالى كند ، آنان هم بر جان و

--> ( 1 ) . وثائق ، حميد الله ، محمد ، ترجمهء محمود مهدوى دامغانى ، چاپ و نشر بنياد ، تهران ، 1365 ، ص 354 ؛ ر . ك . الفتوح ، ترجمهء محمدبن احمد مستوفى هروى ، انتشارات و آموزش انقلاب اسلامى ، تهران ، 1372 ، ص 116 - 170 . ( 2 ) . تاريخ جنگهاى صليبى ، استفان رانسيمان ، ترجمهء منوچهر كاتف ، بنگاه ترجمه و نشر كتاب ، 1351 ، تهران ج 1 ، ص 3 - 7 .