پژوهشكده تحقيقات اسلامى
89
مرورى بر زندگانى فرماندهان اسلام ( فارسى )
سپس صعصعه گزارش كار خود را تقديم آن حضرت نمود و گفت : آنها بيشتر به يزيد بن قيس ارحبى گرايش دارند . امام نيز به سوى اين گروه از خوارج حركت كرد و آنها را موعظه نمود . آنها هم كه شش هزار نفر بودند ، با حضرت برگشتند . « 1 » بعد از آن ، چون هنگام جنگ با خوارج سركش فرا رسيده بود ، صعصعه از امام خواست كه اجازه بدهد تا او خوارج را نصيحت كند . آن حضرت فرمود : اشكالى ندارد ، ولى از موعظه فراتر نرو . « 2 » نصيحتهاى صعصعه بر آنها تأثير نگذاشت و وارد جنگ شدند . در اين جنگ ، صعصعه توانست با يارى ابو ايوب ، رهبر خوارج يعنى عبداللَّه راسبى را به قتل برساند و سر بريدهاش را نزد امام بياورد . « 3 » صعصعه در زمان معاويه يارى امام ( ع ) توسط صعصعه و دوستى آنها سبب شده بود تا معاويه كينهء صعصعه را در دل بگيرد . از اين رو ، پس از شهادت امام على ( ع ) بارها او را آزار داد و از او خواست تا امام را بر فراز منبر لعن كند ، ولى صعصعه بر منبر رفت و از مردم خواست تا معاويه را لعن كنند . « 4 » بنا به گفتهء مسعودى ، صعصعه از جمله ياران امام بود كه معاويه او را زندانى كرد . « 5 » سرانجام ، مغيره حاكم كوفه ، به دستور معاويه ، صعصعه را به بحرين و يا جزيره ابن كامان ( بين عمان و بحرين ) تبعيد كرد و وى در همان جا به دار باقى شتافت . « 6 »
--> ( 1 ) . شرح نهجالبلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 2 ، ص 278 - 279 ( 2 ) . عقد الفريد ، ج 5 ، ص 101 ( 3 ) . مروج الذهب ، ج 3 ، ص 47 ( 4 ) . رجال ، كشّى ، ص 68 ( 5 ) . مروج الذهب ، ج 3 ، ص 41 ( 6 ) . اصابه ، ج 2 ، ص 200