پژوهشكده تحقيقات اسلامى

82

مرورى بر زندگانى فرماندهان اسلام ( فارسى )

خلاصه مالك اشتر نخعى از سرداران سپاه امام على ( ع ) و بازوى توانمند آن حضرت بود و در عصر خلفا در جنگهاى قادسيه و يرموك حضورى چشمگير در سرنوشت جنگ داشت . او از رهبران مبارزه با كجرويها و انحرافات عثمان و كارگزارانش بود و بدين سبب چند بار به اتفاق يارانش به تبعيد رفت و در آنجا عرصه را بر معاويه و طرفدارانش تنگ كرد . در محاصره و قتل عثمان او را رهبر انقلابيون قلمداد مىكردند . مالك اولين بيعت كننده با امام على ( ع ) بود و پيشاپيش انقلابيون ، مردم را با تبليغ به بيعت با آن حضرت در مسير امامت و ولايت قرار داد ، در پيكارهاى جمل و صفين منصب فرماندهى داشت و مأموريتهاى ويژه‌اى مانند جنگ تن به تن با بزرگان شام را پذيرفت ، مالك تمامى صفات يك انسان كامل را دارا بود و در اين ميان بارزترين ويژگىاش ، شجاعت ، دلاورى و جسارت در ميدانهاى پيكار است . او در همهء حملات ، پيوسته صف شكن بود و نامش لرزه بر اندام دشمنان مىافكند . شخصيت اشتر در پيروى مطلق از امام على ( ع ) و رهبر شكل گرفته بود . او رهبر خود را مىشناخت و از جان و دل به حضرتش عشق مىورزيد و پيشاپيش او شمشير مىزد . رهبر نيز او را نيك شناخته بود و وجودش را براى خويش همانند وجود خود براى رسول اللَّه ( ص ) مىدانست . سرانجام زهر كين معاويه او را مسموم و به شهادت رساند و با رفتنش مصيبت بزرگى بر امام على ( ع ) وارد شد ، بگونه‌اى كه شهادتش را بعد از رحلت پيامبر ( ص ) از بزرگترين مصيبتها دانست . پرسش 1 . اشتر و يارانش هنگام تبعيد در شام با معاويه چگونه برخورد كردند ؟ 2 . مضمون نامهء اشتر را به عايشه در دورى از جنگ بنويسيد . 3 . مالك اشتر براى ترغيب يارانش به جنگ ، چه سخنانى به آنها گفت ؟ 4 . جنگ مالك اشتر را با بزرگان سپاه شام در صفين بطور مختصر بنويسيد . 5 . امام على ( ع ) اندوه خود را در شهادت مالك چگونه ابراز كرد ؟