فرمانده سپاه حضرت على ( ع ) در روز هفتم جنگ صفين ، اشتر را به فرماندهى قبيلهء نخع و ديگر قبيله‌ها گماشت . معاويه نيز حبيب بن مسلمه را به هماوردى وى روانهء ميدان كرد . خوارزمى در مناقب مىنويسد : در آخرين روز ماه صفر ، امير مؤمنان صبحگاهان براى سان ديدن از سپاه ايستاد . فرماندهان سپاه از جمله مالك با افراد تحت امرشان در برابر جايگاه قرار گرفتند . امام على ( ع ) زره رسول خدا ( ص ) را پوشيد و شمشير پيامبر ( ص ) را به كمر بست و چوبدستى آن حضرت را به دست گرفت . آن گاه متوجّه اشتر شده و به او فرمود : اى مالك ! پرچمى همراه من است كه تاكنون در هيچ نبردى آن را نيفراشته‌ام و اين نخستين پرچمى است كه پيامبر ( ص ) در جنگ با دشمنان اسلام برافراشت . آن گاه على ( ع ) آن پرچم را بيرون آورد ، در حالى كه پوسيده و كهنه شده بود . سپاه با ديدن آن به گريه افتادند و خود آن حضرت نيز گريست و آنها كه توانستند آن را بوسيدند . سپس امام على ( ع ) دستور داد تا نيزهء رسول اللَّه ( ص ) را نيز آوردند و حضرت پس از آن در پيشاپيش سپاه حركت كرد تا به رزمگاه رسيدند و هر فرد به جنگ يك نفر از دشمن رفت . اشتر با ابوجندب درگير شد . اشتر ، جندب و دوازده نفر ديگر را كه به ترتيب به جنگ او آمده بودند ، به هلاكت رساند . تشويق سپاه و پشتيبانى ياران امام ابومخنف چنين نقل مىكند : در زمانى كه بسيارى از افراد جناح راست سپاه امام عقب نشينى كرده ، به سوى اشتر بازگشته بودند ، او با سخنان آتشين خود ، آنان را به جهاد تشويق كرد و گفت : دندان بر دندان بساييد و با سر به استقبال دشمن برويد ، مانند كسانى باشيد كه مىخواهند انتقام خون پدر و برادر را از قاتلينشان بگيرند و كينهء دشمن سراپايشان را پر ساخته و تسليم مرگ شده‌اند . جنگ مالك با بزرگان سپاه شام مالك اشتر در صفين با تمامى بزرگان سپاه شام مانند عبيداللَّه بن عمر ، عمروعاص ، معاويه و . . . جنگ تن به تن كرد و هر يك از آنها به شيوه‌اى از چنگ او فرار كردند .