پژوهشكده تحقيقات اسلامى
46
مرورى بر زندگانى فرماندهان اسلام ( فارسى )
عبارت بودند از : مالك اشتر ، محمّد بن ابىبكر و عمّار ياسر ، از آن حضرت اجازه خواستند تا با ايشان به عنوان خلافت بيعت كنند . « 1 » قبل از آغاز جنگ جمل ، محمد پيك امام به كوفه بود . همچنين وقتى خبر شورش بصره در ربذه به اطلاع امام ( ع ) رسيد ، امام ( ع ) ، محمد بن ابىبكر و محمد بن جعفر را با نامهاى به سوى مردم كوفه فرستاد تا آنها را به يارى سپاه حضرت فرا خوانند . « 2 » محمّد در جنگ جمل فرمانده پياده نظام بود « 3 » و در برههاى از اين جنگ فرمانده سپاه مهاجر و انصار شد . « 4 » به فرمان امام ، او و عمّار به شتر عايشه حمله كرده ، طنابهاى كجاوهء عايشه را بريدند و او را بر زمين نهادند و امام بر بالاى كجاوه عايشه آمد و او را سرزنش كرد . سپس به محمّد فرمان داد تا خواهرش عايشه را در خانهء صفيه جاى دهد . « 5 » استاندارى مصر امام على ( ع ) پس از عزل قيس از مصر ، محمّد را به ولايت آنجا منصوب كرد و عهدنامهاى به اهل مصر نوشت . بيشترين نامههاى مبادله شده بين امام و محمّد مربوط به اين دوره است . در اين نامهها حضرت على ( ع ) او را به رعايت موازين اسلامى و نيز اصول سياسى و نظامى توصيه مىفرمايد و شيوهء اجراى احكام اسلام را يادآور مىشود . در زمان استاندارى محمد كه عمروعاص با سپاهش براى تصرّف مصر به آنسوى رفت . او و معاويه دو نامه به محمّد نوشتند و خواستار كنارهگيرى وى شدند . محمّد نامهاى نوشته و به آن دو نامه ضميمه كرد و آنها را براى امام فرستاد و تقاضاى كمك نظامى كرد . حضرت على ( ع ) نيز پس از گردآورى سپاه كمكى ، به محمّد نامهاى نوشت كه در مقابل دشمنان داخلى و خارجى استوار بايستد . « 6 »
--> ( 1 ) . جمل ، مفيد ، ص 86 . ( 2 ) . همان مدرك ، ص 8 و 16 ؛ كامل ، ج 3 ، ص 223 ؛ اعيان الشيعه ، ج 1 ، ص 454 . ( 3 ) . همان مدرك ، ص 171 . ( 4 ) . الامامة و السياسة ، ج 1 ، ص 93 دارالمعرفه ، بيروت . ( 5 ) . مروج الذهب ، ج 2 ، ص 367 ؛ تاريخ طبرى ، ج 4 ، ص 533 ؛ شرح نهجالبلاغه ، ج 6 ، ص 229 . ( 6 ) . الامامة و السياسة ، ج 1 ، ص 93 دارالمعرفه ، بيروت .