پژوهشكده تحقيقات اسلامى
42
مرورى بر زندگانى فرماندهان اسلام ( فارسى )
ويژگيهاى خاصى دربارهء حالات شخصى عبداللَّه بيان كردهاند كه از جملهء آنها اطاعت از مقام اولى الامر در تمامى صحنههاست ؛ چنانچه روزى پيامبر ( ص ) در مسجد به هنگام ايراد خطبه فرمود : بنشينيد . در اين حال عبداللَّه در جاى خود كه خارج از مسجد بود ، نشست تا سخنان آن حضرت تمام شد و پيامبر ( ص ) وى را به خاطر اطاعت از خدا و رسولش دعا كرد . « 1 » حضور در جنگها و مأموريتهاى مختلف عبداللَّه در جنگهاى بدر ، احد ، خندق ، حديبيه ، خيبر و ديگر صحنهها در كنار رسول اللَّه ( ص ) حضور داشت . « 2 » در سال چهارم در يكى از غزوهها كه به غزوه « بدر الموعد » معروف است ، رسول خدا ( ص ) او را در مدينه جانشين خود قرار داد تا در غياب آن حضرت اوضاع مدينه را تحت نظارت و كنترل داشته باشد و مرجع حلّ و فصل مشكلات مردم باشد . « 3 » از ديگر مأموريتهاى عبداللَّه بن رواحه كه به دستور پيامبر ( ص ) صورت گرفت ، تخمين و برآورد ميزان خرماى يهوديان اهل خيبر و وصول ماليات از آنان بود . يهوديان خواستند با پرداخت زيور آلات زنان خود به عبداللَّه او را تطميع كنند تا ماليات كمترى بدهند ، ولى او با قاطعيت آن را رد كرد و مأموريت خود را به خوبى انجام داد . « 4 » شهادت عبداللَّه آخرين مأموريت عبداللَّه شركت در نبرد موته به عنوان سوّمين فرمانده سپاه اسلام بود ، وقتى سپاه اسلام در بين راه خبر يافت كه « قيصر » پادشاه روم دويست هزار نيروى جنگى براى رويارويى با مسلمانان آماده كرده ، دچار ترديد شدند كه بازگردند يا همان جا بمانند و موضوع را به رسول خدا منعكس كنند . در اين بين عبداللَّه بن رواحه برخاست و ضمن سخنانى سپاهيان را به ادامهء مأموريت و نبرد با روميان تشويق كرد . سخنان وى چنان هيجانى در ميان
--> ( 1 ) . اسدالغابه ، ج 1 ، ص 157 . ( 2 ) . تنقيح المقال ، ج 2 ، ص 181 ؛ اسدالغابه ، ج 1 ، ص 156 . ( 3 ) . كامل ، ج 2 ، ص 167 ؛ اعلام زركلى ، ج 2 ، ص 217 ؛ تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 561 . ( 4 ) . مغازى ، ج 2 ، ص 691 ؛ سيرهء ابن هشام ، ج 3 ، ص 355 .