پژوهشكده تحقيقات اسلامى
13
مرورى بر زندگانى فرماندهان اسلام ( فارسى )
درس دوم : مقداد ، جارية بن قدامه : مقداد در دوران رسالت مقداد در زمرهء افرادى بود كه در روزهاى نخست در مكه اظهار اسلام كردند . از اين رو ، وى آزار و اذيت قريش را تحمل كرد و در سال ششم بعثت با دومين گروه مسلمانان مهاجر كه از شدت سختگيرى دشمنان به ستوه آمده بودند ، به حبشه رفت و بعد از مدتى به مكه بازگشت . « 1 » سپس در سال اوّل هجرى به مدينه آمد و پيامبر ( ص ) در جريان عقد اخوت ميان مهاجر و انصار ، بين مقداد و عبداللّه بن رواحه عقد برادرى خواند « 2 » و دختر عموى خود « ضُباعه » را به عقد مقداد درآورد . « 3 » مقداد مجموعهاى از فضايل و مناقب بود ، انواع فضيلتها از قبيل سبقت در اسلام و هجرت ، علم ، استقامت ، ثبات ، جوانمردى و نجابت را دارا بود . از اين رو ، مفسران بر اين اعتقادند كه آيههاى 100 سورهء توبه ، 107 سوره كهف ، 2 سورهء انفال و 2 سورهء محمّد ( ص ) در شأن وى نازل شده « 4 » و روايات بسيارى از پيامبر گرامى اسلام و ائمه معصومين در مورد منزلت والاى مقداد آمده است . « 5 » علاوه بر اين ، مقداد رواياتى نيز از پيامبر نقل كرده است كه علماى شيعه و سنى در كتابهاى خود آوردهاند . « 6 » در اينجا تنها به نقش وى در جنگها اشاره مىكنيم :
--> ( 1 ) . اسدالغابه ، ج 4 ، ص 409 ، دار احياء التراث ، بيروت ( 2 ) . اصابه ، ج 2 ، ص 306 ، دار صادر ، بيروت ( 3 ) . بحارالانوار ، ج 22 ، ص 437 ، بيروت ( 4 ) . بحار ، ج 22 ، ص 323 - 327 ؛ تفسير قمى ، ج 2 ، ص 301 ( 5 ) . به عنوان نمونه به بحار ، ج 22 ، ص 321 - 324 - 331 رجوع كنيد ( 6 ) . اعلام ، زركلى ، ج 8 ، ص 205