پژوهشكده تحقيقات اسلامى
105
مرورى بر زندگانى فرماندهان اسلام ( فارسى )
درس چهاردهم : عبداللَّه بن هاشم مرقال ، عبداللَّه بن جعفر ، ابو ايّوب انصارى : عبداللَّه بن هاشم در عصر امام على ( ع ) عبداللَّه بن هاشم مرقال از سرداران سپاه اسلام و از پرچمداران امير مؤمنان صلوات اللَّه عليه در جنگ صفين بود . پدرش هاشم بن عتبه معروف به مرقال از سرداران سپاه اسلام و از ياران و اصحاب امير مؤمنان ( ع ) محسوب مىشد . بارزترين صحنهء پيكارى كه عبداللَّه در آن حضور داشت ، جنگ صفين بود . او در اين نبرد دو كار مهم را عهدهدار بود : 1 . پرچمدارى سپاه : با شروع مرحلهء دوّم جنگ صفين ، امام على ( ع ) در سازماندهى سپاه خود ، پرچم بزرگ را به هاشم مرقال سپرد و چون وى به شهادت رسيد ، اين پرچم را به فرزندش عبداللَّه واگذار كرد و او راه پدر را با شجاعت تمام ادامه داد . « 1 » 2 . توجيه و تشجيع نيروها : شهادت هاشم مرقال موجب ناراحتى شديد لشكر حضرت على ( ع ) شده بود . به همين جهت ، وقتى عبداللَّه پرچم پدر را برافراشت ، براى تشجيع نيروها و رفع سستى احتمالى ايشان ، سخنان مفصلى ايراد كرد كه بخشى از آن چنين است : . . . اگر پاداش و جزا و بهشت و دوزخ هم در كار نباشد بى گمان نبرد همراه على ( ع ) از پيكار همپاى پسر هند جگرخواره بس برتر و فضيلت بخشتر است . در حالى كه شما به آرمانهاى معنوى اميد بستهايد چرا چنين نكنيد . « 2 » عبداللَّه در عصر امام حسن ( ع ) دوران مظلوميت شيعه با استبداد خشن معاويه آغاز شد . او دو شيوه برخورد با ياران امام
--> ( 1 ) . ترجمهء اخبار الطوال ، ص 226 ( 2 ) . وقعهء صفين ، ص 356 - 357 ؛ اعيان الشيعه ، ج 8 ، ص 89