پژوهشكده تحقيقات اسلامى

103

مرورى بر زندگانى فرماندهان اسلام ( فارسى )

قبيلهء « ازد » بود . اميرمؤمنان على ( ع ) پس از رسيدن به خلافت ، پستهاى گوناگونى به مخنف واگذار كرد . مخنف كارگزار امام بر قسمتى از سرزمين عراق بعد از « هيت » و « انبار » بود . سپس آن حضرت ، او را فرماندار تمام رى قرار داد . « 1 » مخنف در جنگ جمل در جنگ جمل ، مخنف به منظور يارى امام روانه بصره شد و فرماندهى قبيله ازد را عهده‌دار بود . حضرت على ( ع ) پس از نبرد جمل ، در حضور جمعى از اعيان و اشراف كوفه و نكوهش آنان ، از وفادارى و فرمانبردارى مخنف قدردانى و ستايش كرد و فرمود : ليكن مخنف بن سليم و قومش از فرمان من سرپيچى نكردند . « 2 » مخنف در نبرد صفين امام على ( ع ) پيش از عزيمت به صفين ، ضمن نامه‌اى از مخنف خواست كه به منظور نبرد با معاويه حاضر شود . نقل شده است كه هنگام جنگ صفين دوازده هزار نفر در هفت گروه به سوى امام حركت كردند . . . و مخنف بن سليم سالار قبيله‌هاى بجيله ، انمار ، خثعم و ازد بود . « 3 » در يكى از روزهاى جنگ صفين ، عده‌اى از ياران امام در روستايى به محاصرهء نيروهاى دشمن ( كه بيست برابر آنها بودند ) درآمدند . محاصره شدگان پيكى نزد محنف فرستادند . و از وى كمك خواستند . او با فرستادن يك نيروى پنجاه نفره به كمك رزمندگان درگير شتافت . با رسيدن نيروهاى تازه نفس ، دشمن ترسيد و با خفت و خوارى از روستا عقب نشينى كرد . « 4 »

--> ( 1 ) . تنقيح المقال ، ج 3 ، ص 207 ( 2 ) . وقعهء صفين ، ص 8 ( 3 ) . تاريخ طبرى ، ج 4 ، ص 500 ( 4 ) . الغارات ، ج 2 ، ص 456