المسعودي ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )
73
مروج الذهب ( فارسى )
فغان كردند و بصدد آمدند بزرگترين فرزند وى را بشاهى بردارند و جانشين برهمن كه وصيت به دو كرده بود فرزندش باهبود بود كه بر روش پدر حكومت كرد و در كار مردم نگريست و بناى معبدها را بيفزود و حكيمان را تقرب داد و حرمت نهاد و تشويق كرد تا مردم را حكمت آموزند و بطلب حكمتشان فرستاد و مدت شاهيش يكصد سال بود . در ايام وى نرد را بساختند و بازى آن معمول شد و آن را نمونهء كار دنيا كردند كه توفيق بهوشمندى و زرنگى نيست و روزى را به زبردستى نتوان يافت . گويند نخستين كس كه نرد بساخت و بازى كرد اردشير بن بابك بود و بدين وسيله كار جهان را وا نمود كه چگونه در تغيير است و جهانيان را بازيچهء خويش دارد و خانههاى نرد را بشمار ماهها دوازده كرد و مهرهها را بتعداد ايام ماه كرد و مهرهها را نمودار تقدير كرد كه مردم دنيا را بازيچه دارد و كسى كه نرد بازى مىكند با مساعدت تقدير در كار بازى بمراد تواند رسيد و هوشمند باريك بين بى مساعدت تقدير در كار جهان حتى همسنگ ابلهان نتواند شد كه روزى و توفيق را در اين دنيا جز بكمك بخت نميتوان به كف آورد . پس از باهبود ، زامان بشاهى رسيد و مدت شاهيش يكصد و پنجاه سال بود و با شاهان ايران و ملوك چين حكايتها و پيكارها داشت كه نخبهء آن را در كتابهاى سابق خود آوردهايم . پس از او فور شاه شد و هم او بود كه در جنگ تن بتن با اسكندر كشته شد و مدت شاهيش يكصد و چهل سال بود . پس از او دبشليم بشاهى رسيد ، وى مؤلف كتاب كليله و دمنه است كه آن را به ابن مقفع منسوب داشتهاند . سهل بن هارون دبير ، براى امير المؤمنين مأمون كتابى بعنوان ثعله و عفره فراهم آورده و ابواب و امثال كليله را تتبع كرده كه از آن منظمتر است . مدت شاهى دبشليم يكصد و بيست سال بود و جز اين نيز