242 ذكر اخبار آتشكده‌ها و غيره اما آتشكده‌ها و ملوك طبقه اول و دوم ايران كه آن را ساخته‌اند ، نخستين كسى كه گفته‌اند آتشكده ساخت فريدون شاه بود كه وى گروهى را ديد كه آتشى را احترام ميكردند و بپرستش آن ميپرداختند و چون درباره علت پرستش آن از ايشان پرسيد گفتند آتش واسطه ميان خدا و مخلوق است و از جنس خدايان نورانى است و مطالب ديگر كه چون پيچيده است از ذكر آن ميگذريم زيرا آنها براى نور مراتبى نهاده بودند و ميان طبع آتش و نور امتياز مىنهادند ميگفتند حيوان مجذوب نور مىشود و خويشتن را ميسوزاند چون پروانه كه شب پرواز مىكند و چون لطيف است خود را بشعله چراغ مىزند و ميسوزاند و نظير آن در شكارهاى شبانه بسيار رخ ميدهد كه غزالان و پرندگان و وحوش بىاختيار بروشنى نزديك ميشوند ماهيان نيز وقتى نزديك چراغ روشن زورق رسند از آب برون مىجهند چنان كه در حفره بهنگام شب به همين ترتيب ماهى شكار ميكنند كه وقتى چراغ اطراف زورق روشن است ماهى از آب بالا جسته داخل آن ميافتد و گفته‌اند كه نور مايه صلاح جهان است و آتش نسبت به ظلمت شرف و تضاد دارد و آب كه بر آتش غلبه دارد و آن را خاموش مىكند مايه هر چيز زنده و مبدأ پيدايش همه چيزهاى نمو كننده است . وقتى فريدون از آنچه بگفتيم آگاه شد بگفت تا از آن آتش بخراسان برند و آتشكده در طوس ساخت و آتشكده ديگر در بخارا بساخت كه نام آن 242