المسعودي ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )
559
مروج الذهب ( فارسى )
روزهاى نحس هر چهارشنبهايست كه با يكى از روزهاى چهاردار ماه مانند چهارم و چهاردهم رفته و چهاردهم مانده و بيست و چهارم رفته و چهارم مانده مصادف باشد . نام روزهاى هفته روز اول يكشنبه است بمناسبت آنكه نخستين روز زمان است كه خداوند خلق فرمود و تورات نيز به اين مطلب گوياست در آغاز اين كتاب چيزهائى را كه در هر روز آفريده شد ياد كردهايم . پس از آن دوشنبه كه روز دوم است و سهشنبه كه روز سوم است و چهارشنبه كه روز چهارم است و پنجشنبه كه روز پنجم است و جمعه است كه همه خلق در آن روز مجتمع شد و شنبه يا سبت روز هفتم است كه دنباله خلقت قطع شد و در آخر آن آدم آفريده شد و سبت بمعنى بريدن است عرب در جاهليت يكشنبه را اول و دوشنبه را اهون و سهشنبه را جبار و چهارشنبه را ديار و پنجشنبه را مونس و جمعه را عروبه و شنبه را شيار ميناميدند در خصوص ماهها نيز محرم را ناتق و صفر را ثقيل و ماههاى بعد را به ترتيب طليق و ناجر و اسلخ و اميح و احلك و كسع و زاهر و برك و حرف و نعس ميناميدند كه اين آخرى ذى حجه بود . عربان در فصول چهارگانه نيز اختلاف داشتند به پندار بعضى فصل اول وسمى يعنى پائيز بود و سه فصل ديگر شتا و صيف و قيظ دنبال آن بود . بعضى ديگر بهار را فصل اول ميگفتند و اين معروفتر و عامتر بود نام چهار فصل خريف يعنى پائيز و شتا و ربيع و صيف است . ماههاى عرب به ترتيب فصول سال و حساب سال شمسى نيست بلكه محرم و ديگر ماههاى عربى گاهى در بهار و گاهى در فصول ديگر است . ولى ماههاى رومى به ترتيب فصول سال است كه در اثناى آن خورشيد برجهاى فلك را تا آخر طى مىكند و درازى و كوتاهى روزها و شبهاى هر ماه و ستارگان ثابت كه در اثناى آن نمودار يا نهان است بمرور زمان و سالها تغيير نميپذيرد . سال رومى دوازده ماه است و چنان كه گفتهايم ماه اول آن تشرين است