المسعودي ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )

547

مروج الذهب ( فارسى )

178 ذكر ماه‌هاى قبطيان و سريانيان و اختلاف نام آن و شمه‌اى از تاريخهاى مختلف نخستين ماه قبطيان توت است كه مطابق ايلول است و بابه كه تشرين اول است و هاتور كه تشرين دوم است و كيهك كه كانون اول است و طوبه كه كانون دوم است و امشير كه شباط است و برمهات كه آذار است و برموده كه نيسان است و بشنس كه ايار است و بوونه كه حزيران است و ابيت كه تموز است و مسرى كه آب است . قبطيان از پس اين ماهها پنج روز ديگر دارند كه آن را روزهاى كور نامند و بر ماه‌هاى مذكور كه سيصد و شصت روز است بيفزايند و سال سيصد و شصت و پنج روز شود اولين روز سال بنزد قبطيان بيست و نهم آب است و هر ماه سال سى روز است و ايام سال سيصد و شصت و پنج روز بود معادل ايام سال ايرانيان . سابقاً اول ماه‌هاى قبطى مطابق اول ماه‌هاى ايرانى بود و اول توت اول آذر ماه بود و همه ماهها به اين ترتيب بود تا آخر سال قبطى كه آخر آذر ماه بود ( كذا ) و اين محاسبه عيناً در كتابهاى زيج نجومى هست ولى اكنون يعنى بسال سيصد و سى و دو اهل مصر و ديگر قبطيان در محاسبه ماهها ترتيب ديگرى را به كار مىبرند زيرا به تبعيت از سريانيان يك چهارم روز بسال افزوده‌اند و ماههايشان از لحاظ تعداد ايام سال با ماه‌هاى ايرانى اختلاف پيدا كرده و مطابق ماه‌هاى سريانى و رومى شده است در كتاب المجسطى تاريخ قبطى از اولين سال پادشاهى بخت نصر آغاز مىشود كه اولين روز آن سال چهار شنبه بوده است ولى در كتاب زيج بطليموس تاريخ قبطى از اولين