المسعودي ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )
145
مروج الذهب ( فارسى )
167 ذكر شمهاى از اخبار درياها و عجايب اقوام و امم و مراتب شاهان كه در جزاير و اطراف آن هست و اخبار اندلس و منابع بوى خوش و مايه و اقسام آن و مطالب ديگر سابقاً در اين كتاب شمهاى از اتصال و انفصال درياها گفتهايم و اكنون در اين باب شمهاى از اخبار درياى حبشى با شمهاى از ترتيب ممالك و ملوك آن و ديگر اقسام عجايب بياريم . پس گوئيم آب درياى چين و هند و فارس و يمن چنان كه گفتهايم پيوسته است و گسسته نيست اما طوفان و آرامش آن اختلاف دارد كه محل و موسم و ديگر خصوصيات وزش بادهاى آن مختلف است . هنگامى كه درياى فارس امواج بسيار دارد و سوارى بر آن دشوار است درياى هند آرام است و سوارى بر آن بى دردسر است و موج كم دارد و چون درياى هند طوفانى باشد و موج و ظلمت بهم آميزد و سوارى بر آن دشوار شود درياى فارس آرام و امواج آن كم و سواريش آسان است . آغاز آشفتگى درياى فارس از آن هنگام است كه خورشيد به برج سنبله در آيد و باعتدال پاييزى نزديك شود و همچنان امواج دريا فزونى گيرد تا خورشيد ببرج حوت رسد . سختتر از همه آخر پاييز است هنگامى كه خورشيد در برج قوس باشد ، آنگاه آرام گيرد تا خورشيد به برج سنبله باز آيد و آخرين آرامش در آخر بهار است وقتى كه خورشيد در جوز است و درياى هند آشفته باشد تا خورشيد به