137 ذكر درياى نيطس و درياى مايطس و خليج قسطنطينيه درياى نيطس از ديار لاذقه تا قسطنطينيه امتداد دارد و طول آن يك هزار و صد ميل است و عرضش در وسط سيصد ميل است و رودخانهء بزرگ معروف به اطنابس در آن ميريزد كه قبلًا از آن ياد كرده‌ايم . سرچشمهء اين رود در شمال است و بسيارى از فرزندان يافث بن نوح بر سواحل آن اقامت دارند و از يك درياچهء بزرگ شمالى كه از چشمه‌ها و كوهها زاده است مايه ميگيرد و طول مجراى آن روى زمين قريب سيصد فرسنگ است كه سراسر آبادى است و بفرزندان يافث تعلق دارد . درياى مايطس نيز بطوريكه گروهى اهل فن گفته‌اند بدرياى نيطس ميريزد . مايطس دريايى بزرگ است و اقسام سنگهاى گرانقدر و علفها و داروها در آن هست و گروهى از فلاسفهء قديم از آن ياد كرده‌اند . بعضيها مايطس را درياچه ناميده و طول آن را سيصد و عرضش را يكصد ميل گفته‌اند . خليج قسطنطينيه از اين دريا منشعب مىشود كه بدرياى روم ميريزد و سيصد ميل طول و پنجاه ميل عرض دارد و قسطنطينيه بر ساحل آنست و همهء سواحل آن را از اول تا به آخر آباد است . قسطنطينيه بر ساحل غربى خليج است و از راه خشكى به روميه و اندلس و جاهاى ديگر پيوسته است و بطوريكه منجمان زيج‌دان و ديگر متقدمان گفته‌اند ميبايد درياى بلغار و روس و بجنى و بجناك و بغرد كه سه طايفهء تركند همان درياى نيطس باشد و خدا داناتر است انشاء الله تعالى بعدها ذكر اين اقوام برجسته و اهميتى كه دارند و پيوستگى آباديهايشان با ذكر كسانى از آنها كه به اين دريا ميروند و كسانى كه نميروند ، در اين كتاب بيايد و خدا داناتر است . 137