الشيخ رسول جعفريان

1008

صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ( فارسى )

3 . ردّ عقايد صوفيان ؛ اين اثر در ادامهء آثارى است كه فقهاى دورهء صفوى در ردّ بر صوفيه نگاشته و ما گزارش آن را در نوشتار ادبيات ضد مسيحى در دورهء صفوى آورديم . اما ويژگى اين اثر آن است كه صوفيه را متأثر از رهبانان مسيحى دانسته و با توجه به آگاهىهايى كه از مسيحيت داشته اين دو مسئله را به يكديگر ربط داده است . وى در مقدمهء اين اثر مىگويد : « پس از آنكه در كتاب هداية الضالين به ردّ عقايد نصارا پرداختم با عقايد صوفيان آشنا شدم و در ضمن مطالعهء گلشن راز و . . . با خود انديشيدم كه نصارا به من خواهند گفت : شما نظير عقايد ما را در ميان خود داريد و ازاين‌رو تصميم به ردّ عقايد ايشان گرفته‌ام تا نشان دهم كه چگونه ايشان در لباس اسلام گرفتار كفريات مسيحيان هستند . » او در جاى ديگرى مىنويسد : « بر خود لازم دانستم شمه‌اى از احوال صوفيه كه در همه چيز با نصارا موافقند در اين رساله به تحرير درآورم كه شيعيان خصوصا عوام الناس كه به زهد و تقواى ظاهرى و ريايى ايشان فريفته نگشته ، به شال‌پوشى و رياضت‌كشى اين جماعت به ولايت و پيرى ايشان اعتقاد به هم نرسانند . » نسخه‌اى از اين اثر با شمارهء 6447 در كتابخانهء مدرسهء شهيد مطهرى مىباشد . « 1 » 4 . فوائد ازدواج ؛ اين رساله نيز در ردّ مسيحيت نوشته شده و در آن از اين كيش به خاطر آنكه ازدواج را بر كشيشان ناروا شمرده به انتقاد پرداخته است . متن اين رساله در دفتر اول « ميراث اسلامى ايران » به چاپ رسيده است . او در مقدمهء اين اثر مىگويد : « بر خردمندان هوشمند و عقلاى دانشمند پوشيده نماند كه چون در مجلس بعض از اكابر سرادق عز و جاه و مقربان بارگاه عرش اشتباه يكى از پادريان كه غريق لجهء عصيان بود ، آغاز گفتار ناهنجار و سخنان ناهموار عوام ربا كه شيوهء زنادقه و اهل ريا است مذكور نموده و تجرّد را كه مذموم جميع اديان و شرايع است به انواع سخنان بيهوده شايع و ذايع وامىنموده ، بناء عليه از اين ذرّهء بىمقدار و خاك پاى شيعيان آل اطهار يعنى خادم دين و ولى ، على قلى كه از خرمن كتب منزله خوشه چين و از بحار صحف سالفه گوهر گزين بود ، استفسار اين معنى نمود . » به دنبال آن است كه رسالهء حاضر كه متأسفانه نسخهء آن ناقص به دست ما رسيده ، تأليف شده است . 5 . اثبات نبوت ؛ از اين اثر نسخه‌اى شناخته نشده و تنها خود مؤلف در مقدمهء هداية الضالين از آن ياد كرده است . ممكن است مقصود مجلدى از مجلدات هداية الضالين باشد . گرايش‌هاى مذهبى مؤلف پس از مسلمان شدن مهم‌ترين نكته در جهت‌گيرىهاى مذهبى وى پس از گروش وى به اسلام ، باور عميق او به

--> ( 1 ) . ما متن اين رساله را در نوشتار « رويارويى فقيهان و صوفيان در دورهء صفوى » چاپ كرده‌ايم .