الشيخ رسول جعفريان

1005

صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ( فارسى )

به مضمون كريمهء يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ * [ فاطر / 8 ] وقتى كه مىخواهد كسى را هدايت كند ، مىتواند كه او را از آن جهنم بيرون آورده ، اين قدر طى مسافت بفرمايد و به بهشت ايمان برساند ، از براى آن كه بر بندگان ظاهر سازد كه آنچه در كتاب خود از براى آن كه قدرت كامله او را بشناسد فرموده است تُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَ تُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ * [ آل عمران / 27 ] كمال دلالت بر قدرت كامله او دارد ، زيرا كه فقير را كه كافرزاده و پادرى گمراه‌كننده بودم از هفت هزار و سيصد فرسنگ از گمراهى كفر بيرون آورده ، به شاهراه ايمان داخل كرده است ، از براى آن كه بر كفارى كه در اطراف زمين ساكن‌اند ، حجّت بوده باشم و بدانند كه هدايت نيافتن ايشان از راه سوء اختيار خودشان و طينت خبيثهء ايشان است و اگر نه بخل در مبدأ فياض نيست و نمىباشد . » آثار على قلى در منابع موجود عربى و فارسى ، تا آنجا كه ما كاوش كرديم ، على قلى را بايد تنها در ضمن آثارى كه از وى برجاىمانده شناخت . اين آثار تا آنجا كه امروز مىدانيم عبارتند از : « 1 » 1 . هداية الضالّين و تقوية المؤمنين ؛ وى اين كتاب را كه در برخى موارد از آن با نام هداية المضلين ياد كرده ، به نام شاه سلطان حسين صفوى نگاشته است . اين كتاب در چهار قسمت و احتمالا در چهار جلد بوده است : 1 - در ردّ اصول دين نصارا و اثبات اصول اسلام از كتاب‌هاى ايشان ، 2 - ردّ فروع دين نصارا و اثبات فروع اسلام از روى كتاب‌هاى ايشان ، 3 - اثبات پيامبرى و خاتميت از كتاب‌هاى ايشان ، 4 - اثبات امامت و مهدويت از كتاب‌هاى ايشان . سه نسخه از اين كتاب موجود است كه هيچ‌كدام حاوى فصول مذكوره نيست : الف : نسخهء شمارهء 5438 كتابخانهء ملك و نيز نسخهء 12116 آستان قدس رضوى كه جلد يكم كتاب است . ب : نسخهء شمارهء 2089 كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى . ج : نسخهء شمارهء 3651 كتابخانهء آية اللّه مرعشى در قم . على قلى جديد الاسلام در مقدمهء اين كتاب مىگويد : « چون بر هر فرد از بنى نوع انسانى بعد از آنكه قوّت عاقلهء او در فضاى بلوغ و كمال قدم نهاد لازم و متحتّم است كه به معونت كتاب خدا و اخبار رسول و ائمّهء هدى در جستجوى دين قويم و طريق مستقيم كه در نظر عقل بر سائر طرق راجح آيد ، نهايت اهتمام به تقديم رسانيده خود را در زمره‌اى داخل كند كه فرداى قيامت ندامت و حسرتى نداشته باشد و متابعت دين آباء و اجداد را بدون اينكه

--> ( 1 ) . آگاهىهاى ما در اينجا به جز آنچه دربارهء سيف المؤمنين خواهد آمد برگرفته از مقدمهء جناب آقاى زائرى بر تصحيح رسالهء فوائد ازدواج مؤلف مىباشد .