نشر آثارى دربارهء اسلام و مسيحيت در ايران و هند از يك‌سو ، و فراوانى رفت و شد سفراى خارجى در دربار از سوى ديگر ، و نيز علاقه‌مندى شاه به مباحثات دينى مىتوانسته پاى عالمان شيعه را نيز به اين بحث‌ها بكشاند . به علاوه ارتباط ايران با هند ، در جريان رفت و شد شاعران و عالمان ، مسائلى را در حوزه‌هاى علمى شيعه مطرح مىكرده است . متأسفانه از اين فعاليت‌ها آگاهىهاى دقيقى در دست نيست ؛ اما به هر روى مىتوان تا اندازه‌اى بر آنچه رخ داده ، واقف شد . مير سيد احمد علوى و ردّيه‌نويسى بر مسيحيت يكى از كسانى كه در ايران در برابر اين گونه فعاليت‌ها با جدّيت به مقابله برخاست ، سيد احمد بن زين العابدين علوى - متوفاى بعد از 1054 و قبل از 1060 « 1 » - داماد و خاله‌زادهء ميرداماد و يكى از برجسته‌ترين شاگردان او بود . « 2 » او به دليل شاگردى ميرداماد ، كار عمده‌اش در زمينهء فلسفه بوده و به همين دليل علاقه‌مند به شركت در اين مباحث بوده است . شرح حال اجمالى وى در برخى از آثار دورهء صفوى و اندكى بعد از آن آمده ، اما متأسفانه اطلاعات قابل ملاحظه‌اى در آن‌ها نيامده است . از آنجا كه وى آثار متعددى در اين زمينه نگاشته ، لازم است كه دربارهء زندگى وى آگاهىهاى موجود ارائه شود . شرح حال اجمالى وى را شيخ حرّ عاملى « 3 » ، افندى « 4 » ، قزوينى « 5 » ، صدر « 6 » ، امين « 7 » ، شيخ آقابزرگ « 8 » ، علامه روضاتى « 9 » و نوادهء مير سيد احمد علوى ، سيد جمال الدين ميردامادى « 10 » و برخى ديگر « 11 » آورده‌اند . مهم‌ترين نكته دربارهء وى اين است كه او در كنار ملا صدراى

--> ( 1 ) . در نسخه‌اى از كتاب حظيرة القدس او كه در اين سال كتابت شده از مؤلف چنين ياد شده كه در قيد حيات است ، همين‌طور در نسخه‌اى از كتاب ردّ صوفيه ميرلوحى كه در سال 1060 تأليف شده از وى چنان ياد شده كه پيش از آن درگذشته است . نك : آقابزرگ ، الروضة النضره ، ص 29 ( 2 ) . شاه صفى پس از درگذشت ميرداماد ، به سيد احمد علوى دستور داد تا مجموعهء اشعار ميرداماد را فراهم كند كه او نيز چنين كرده ، مصدر به نام شاه ساخت . بنگريد : انوار ، فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانهء ملى ، ج 5 ، ص 313 ، نسخهء 2217 ( 3 ) . عاملى ، شيخ حر ، امل الامل ، ج 1 ، ص 33 ( 4 ) . افندى ، رياض العلماء ، ج 1 ، ص 39 ؛ افندى ، تعليقة امل الامل ، ص 250 ( 5 ) . قزوينى ، عبد النبى ، تتميم امل الامل ، صص 62 - 63 ( 6 ) . صدر ، سيد حسن ، تكملة امل الامل ، صص 95 - 96 ( 7 ) . امين ، محسن ، اعيان الشيعة ، ج 2 ، ص 593 ( 8 ) . آقابزرگ ، الروضة النضره ، صص 27 - 30 ( 9 ) . روضاتى ، سيد محمد على ، فهرست كتب خطى كتابخانه‌هاى اصفهان ، صص 169 - 181 ( 10 ) . نك : مقدمهء لطائف غيبيه صص پنج تا هفده ( 11 ) . نك : دانش‌پژوه ، فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانهء مركزى دانشگاه ، ج 3 ، صص 189 ، 249 و 457 ؛