اروپايى فرستاد ، به آنان وعده داد كه اگر دول اروپايى متحدا به عثمانى حمله كنند ، وى سراسر مرزهاى كشور خود را به روى مسيحيان باز خواهد نمود و آنان را در ساختن خانه و كليسا براى خويش آزاد خواهد گذاشت و حتى به اتباع مسيحى خود مثل ارمنيان و گرجيان سفارش خواهد نمود كه مانند همهء عيسويان جهان از كليساى كاتوليك پيروى كنند . « 1 » يكى از اين هيئت‌ها كه از طرف دولت اسپانيا عازم ايران شد ، متشكل از چند كشيش بود كه در ربيع الاول سال 1011 / اوت 1602 در مشهد به حضور شاه عباس رسيدند . در ميان هدايا ، علاوه بر اشياء گران قيمت ، هديه‌اى از اسقف گوه‌آ وجود داشت كه عبارت بود از كتاب شرح زندگانى عيسى مسيح ؛ كتاب مزبور جلدى سخت گرانبها داشت . گفته شده است كه : « شاه عباس با كشيش آنتونيو گوه‌آ ( رهبر هيئت اعزامى ) از در موافقت درآمد و او را با همراهانش به كاشان و اصفهان برد و اجازه داد كه در اصفهان كليسايى براى عيسويان بنا نمايد و حتى مخارج كاشىكارى آن را از خزانهء خويش پرداخت و وعده كرد كه مبلغين مسيحى را در وظيفهء تبليغى خويش آزاد گذارد ، مشروط بدانكه پاپ و پادشاه اسپانيا به جنگ با تركان برخيزند . . . هيئت سياسى مذهبى اسپانيا تا حد زيادى در مأموريت خود توفيق يافته بود ؛ زيرا به دنبال مذاكرات نيكولا دىملو با شاه و اجازهء شاه در مورد ايجاد يك كليساى كاتوليك و تأسيساتى براى مركزيت كاتوليك‌ها ، هيئت اسپانيا اجازه يافته بود كه مركزى براى مسيحيان فرقهء اگوستين ساكن ايران و كليسايى جهت پيروان آن فرقه تأسيس كنند » ، هر چند به دليل مخالفت ساير مسيحيان تأسيس اين كليسا عملى نشد . با اوج گرفتن نزاع‌هاى فرق مختلف مسيحى و رسيدن خبر اين درگيرىها به شاه ، وقتى از شهريار ايران اجازهء احداث كليسا خواستند ، شاه عباس به آنان گفت : « اكنون دادن اجازه ساختمان كليسا به پيروان فرقهء شما به مصلحت نيست ؛ زيرا خطر آن است كه مورد اعتراض مسلمانان قرار گيرد و شايد هم مسيحيان را بكشند ؛ بهتر است كه شما به كشور خود بازگرديد و پادشاه اسپانيا و پرتغال را به جنگ با عثمانيان واداريد ، آنگاه بياييد و نه فقط در اصفهان ، بلكه در همهء شهرهاى ايران كليسا بسازيد ؛ زيرا در آن هنگام اگر مسلمانان اعتراض كردند ، من مىگويم كه آن‌ها هم در برابر دشمنان به ما كمك كرده‌اند » . « 2 » آنتونيو دوگوه‌آ از مجموع سفر خود به ايران سفرنامه‌اى نگاشته و اطلاعات فراوانى را دربارهء روابط شاه عباس با مسيحيان به ويژه كشيشان خارجى به دست داده است . اين آگاهىها گرچه يك‌طرفه نوشته شده و منبع مستقلى آن‌ها را تأييد نكرده است ، مىتوان گفت كه به هر حال منبع مهمى براى شناخت موضع شاه نسبت به مسيحيان مىباشد .

--> ( 1 ) . نوايى ، همان ص 20 ( 2 ) . همان ، صص 22 - 23