الشيخ رسول جعفريان

605

صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ( فارسى )

13 رسالهء اصول فصول التوضيح مناظرهء علمى - نوشتارى محمد تقى مجلسى و محمد طاهر قمى در باب تصوّف بسم الله الرحمن الرحيم الحمد للّه رب العالمين و الصلاة و السلام على محمد و آله اجمعين . اما بعد بر ضماير زاكيهء ارباب انصاف پوشيده نماند كه يكى از علماى اماميه رساله‌اى در ذم طايفهء متصوّفه تأليف نموده و حضرت مولانا محمد تقى بن مجلسى ردّى بر مؤلف رسالهء مزبوره ، قلمى گردانيده و به نزد مشار اليه ارسال فرموده و مومى اليه ردّى بر ردّ او تحرير نموده و به خدمتش فرستاده و چون ردّين مزبورين [ مذكورين ] « 1 » در حواشى رسالهء مسطوره مرقوم بوده ، ديگرى آن را به ترتيب ، در متن كتابى جاى داده و مشتمل بر بيست و سه باب گردانيده ، هر بابى محتوى بر چهار فصل و آن را توضيح المشربين و تنقيح المذهبين نام كرده . و چون مرتّب ، فصل چهارم را از هر باب كه در بيان محاكمات اوست بسطى داده ، به خاطر اين شكسته رسيد كه آن فصول را محذوف ساخته ، به مقالات مناظرين اختصاص [ اختصار ] دهد و محاكمه را به مطالع منصف حواله نمايد و بعد از اتمام ، آن را مختصر التوضيح [ اصول فصول التوضيح ] نام كند ؛ وَ اللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ . « 2 » فصل اول از باب اول : ماتن [ ملا محمد طاهر قمى ] در اصل رساله مىگويد : بسم الله الرحمن الرحيم ، الحمد لله رب العالمين و الصلاة و السلام على خير خلقه محمد و آله الطاهرين . اما بعد ، چون ديد كه بسيارى از شيعيان و دوستان علىّ بن ابى طالب عليه بنا بر نادانى از اهل علم ، فريب جمعى از غولان راه دين خورده ، نعره كردن و دست زدن و برجستن و چرخيدن و عشق‌بازى با امردان را عبادت و طاعت پنداشته ، از راه شرع

--> ( 1 ) . مواردى كه در كروشه آمده ، نسخه‌بدل‌ها يا اضافاتى است كه از رسالهء موجود در كتابخانهء آية الله مرعشى بر متن افزوده شده است . طبعا تفاوت‌هاى جزيى گزارش نشده است . ( 2 ) . بقره ، 213