سخن پژوهشكده پژوهش در مبانى و مسائل علوم انسانى و اجتماعى ضرورتى انكارناپذير است و كار آمدى پژوهشها در گرو تناسب آنها با فرهنگ آن جامعه است . پژوهش در هر جامعه بايد ناظر به مسائل آن جامعه باشد و پژوهشگران زمانى قادر به حل مسائل جوامع هستند كه فرهنگ آنها را به خوبى بشناسد . فرهنگ جامعهء ايرانى فرهنگى اسلامى است . اسلام ذاتى اين فرهنگ و همچون ركنى اصيل براى آن است . در چنين جامعه‌اى بررسى نسبت اسلام و علوم انسانى و تبيين قلمروهاى مشترك و مختص ، پژوهش در قلمروهاى مشترك و نيز روشن كردن انواع دادوستدهاى دادوستدهاى ممكن ميان آنها جايگاهى ويژه دارد . بدين منظور دفتر همكارى حوزه و دانشگاه به دستور حضرت امام خمينى ( ر ) در سال 1361 با مشاركت اساتيد دلسوز حوزه و دانشگاه تشكيل شد و در طول فعاليت خود با چاپ كتابها ، مقالات و انتشار فصلنامه حوزه و دانشگاه بستر مناسبى را براى پژوهشهايى از اين دست فراهم كرد . اما اهميت موضوع اقتضا مىكرد كه در مجموعه پژوهشى كشور به اين مسئله توجه بيشترى شود و جايگاه شايسته‌اى براى آن لحاظ شود . ازاين‌رو شوراى گسترش آموزش عالى در تاريخ 26 / 10 / 77 تاسيس « پژوهشكده حوزه و دانشگاه » را تصويب كرد . بنابراين هدف پژوهشكده اين است كه با استمداد از عنايات خداوند و همكارى اساتيد و فضلاى حوزه و دانشگاه در زمينه مبانى و مسائل علوم انسانى از منظر اسلامى به مطالعه و تحقيق بپردازد و نهايتا محصول پژوهش را در اختيار جامعه دانشگاهى و ساير علاقه‌مندان قرار دهد . متن حاضر ، به عنوان كتاب منبع براى دانشجويان رشته « تاريخ » در مقطع كارشناسى و كارشناسى ارشد ، به وسيله گروه تاريخ پژوهشكده حوزه و دانشگاه تدوين شده است . اميد است علاوه بر جامعه دانشگاهى ساير علاقه‌مندان نيز از آن بهره‌مند گردند .