ميرزا محمد هادي علوى شيرازى

5

سفرنامه ميرزا ابو الحسن خان شيرازى ( ايلچى ) به روسيه ( فارسى )

اصفهان و شيراز و قريب دو ماه در آن خطهء جنت طراز توقف و درحين مراجعت اقل سادات الحسينى ميرزا هادى شيرازى مشهور به « علوى » « 1 » كه چندى در خدمت خالوى بزرگ جناب ايلچى مرحمت و غفران‌پناه عبد الرحيم خان به خدمت وزارت و انجام حكومت اصفهان و كرمان مشغول بود ، در خدمت جناب صاحبى ايلچى به‌امر آن مشغول ، و از شيراز به دار الخلافه آمده با هدايائى چند از قبيل دو زنجير فيل و چند سر اسب و شال و جواهرآلات و فرش و اسباب طلا كه لايق حضور بىمثال پادشاهى بزرگ بود و معادل سىهزار تومان نقد و جنس همراه جناب ايلچى فرموده او را روانهء پطرزبورغ فرمودند و اين بندهء درگاه خلايق ، بندگان كه از جانب جناب ايلچى مأمور به ضبط وقايع ايام سفارت گرديده به تسويد اين كتاب پرداخت . امروز كه روز دوشنبه هيجدهم است عاليجاه مقرب الحضرة آقا محمد حسن پيشخدمت حسب الامر قدرقدرت « 2 » اعليحضرت شاهنشاهى روحنافداه ، نزد جناب ايلچى آمده كه جناب معز اليه به تداركات مقرر اتمام نموده در هفتهء آينده حكما روانه شوند . و از وفور مرحمت و عنايت ، بيدق مبارك شير و خورشيد را مرحمت فرمودند كه براى افتخار در عرض راه همراه داشته باشند . و مقرر شد كه يكصد سوار از قشون ركابى همه‌جا تا سرحد دولت بهيهء روسيه بدرقه نمايند . جناب ايلچى در تهيه و تدارك اسباب سفر بودند كه در اين اثنا خبر قضيهء فوت والدهء جناب ايلچى را از شيراز آوردند . جناب معزى اليه در مراسم تعزيه‌دارى مشغول و امرا و اعيان و خوانين حضرت سلطنت براى فاتحه‌خوانى آمده ، جناب جلالت‌مآب صدراعظم ، حسب الامر خاقان معدلت بنيان به خانهء جناب ايلچى آمده كه مراسم سوگوارى را موقوف و جناب معزى اليه را بخلاع فاخره مفتخر فرموده ، به‌اتفاق جناب صدراعظم به‌حضور مهر ظهور اقدس شاهنشاهى روحنا فداه رفته ، نوازشات و تفقدات بلفظ گهربار مشعر بر تسلى خاطر جناب ايلچى فرمودند . جناب ايلچى از قرار امر قدر نفاذ در تهيه و تدارك اسباب سفر پرداخته به هر يك از عمله‌جات فراخور احوال شال ترمه و بالاپوش ترمه و ماهوت عنايت ، و همراهان به‌طرزى شايان رتب و زينت داده صندوقخانه و اسباب هدايا و اصطبل را به ريش‌سفيدان سپرده ، امورات را منظم ساخته ، با ابهتى شايان و جلالتى بىپايان ، عازم سفر خير اثر سفارت شدند .

--> ( 1 ) - اين اسم درست خوانده نميشود ظاهرا بايد علوى باشد . ( 2 ) - متن : قدرقدر ، نسخهء مج قدرقدرت .