مثلا دستگاه اول كه پنبه را پاك و صاف و لطيف كرده ، بيرون مىدهد ، بيست و چهار دستگاه است . دستگاه دويم كه آن پنبه را فتيلهء كلفت مىنمايد ، بيست و چهار دستگاه است ، و هم‌چنين از هر يك از آنها بيست و چهار دستگاه بالفعل در اينجا در گردش است كه مجموع آنها هفتهزار چرخ و دوك دارد ، كه دايم مىگردد . و حال هم در كار ساختن مىباشند . در حوالى آن كارخانه ، مكان‌هاى سه چهار طبقه ، ساخته و برپا كرده‌اند كه اين عمل ريسمان‌تابى را زياد كرده باشند و هنوز به اتمام نرسيده ، و اين پادشاه بناى آنجا را نهاده است و از كارخانهء سابق وسيع‌تر اساسى برپا كرده است كه در هنگامى كه به اتمام برسد رونق اين بيشتر از آن خواهد بود . چراكه از هر جهت و هر قسم بر اسباب و اساس و دستگاه اين كارخانه افزوده‌اند . اگرچه اين كارخانه قديم هم ، اساس و اسباب و وضع و استحكام و وسعت بسيار دارد ، و از جملهء بيوتات چندين مكان دارد ، كه ديوار و پله‌ها و زمين آن تمام از آهن ساخته شده ، و روى آن را منبت و پست و بلند كرده‌اند كه در وقت تردد ، پا لغزش نكند و همين قسم مكان در طبقات زير و بالا متعدد است . مجموع اين اطفال و زن و مرد و عمله‌جات اين كارخانه ، سواى اخراجات و خوراك و پوشاك و مجموع ما يحتاج كه از مداخل كارخانه كه مال پادشاه است داده مىشود ، هريك مواجبى و اجرتى معين ، به قدر حال دارند كه ماه‌به‌ماه از صاحبجمعان آنجا بازيافت مىنمايند . اين مواجب و اجرت از چهل ربلى كه يكهزار دينار بوده باشد ، دارد ، الى يك ربلى كه هر ماهه به آنها مىدهند . و قرارداد اين است كه اين وجه را ذخيره و جمع كرده باشند . و مايهء خود كنند كه اگر خواسته باشند روزى از آنجا بيرون بروند ، و ديگر مشغول اين شغل نباشند ، مايه‌اى و وجهى از خود داشته باشند كه توانند به كار ديگر متوجه شده ، تحصيل معاش كرده باشند . يا دخترى خواسته باشد شوهر كند يا مردى زن بگيرد از خود تنخواهى داشته باشد كه به آن مصرف برسانند ، و در اين اوقات مادر پادشاه اين كارخانه را متعلق به خود ساخته و باعث رونق و آبادى و كثرت و جمعيت و تربيت اطفال اينجا او مىشود . اصل مطلب اين است كه آنچه مشخص مىشود ، جماعة اروس از يوروپ ، ديگر بيشتر در بند آبادى مملكت و كثرت و جمعيت و آموختن هر حرفه و هر چيزى مىباشند و اخراجات بسيار مىكنند كه هر چيزى كه در هر جاى عالم است ، آنها نيز آموخته و خود به عمل آورده باشند . در همين كارخانه چندين جا و مكان ساخته‌اند كه اين اسباب چرخ‌ها و آلت‌ها و افزارهائى كه دارند ، هرگاه عيبى و نقصى به هم رساند ، حداد و نجار و خراط ، در آنجا متوجهء اين عمل باشند و بلاتأمل به دست آنها داده ، تعمير نموده ، تسليم نمايند . خلاصه طريقى كرده‌اند كه به هيچ‌وجه من الوجوه ، از هيچ رهگذر و هيچ جهت احتياجى به خارج كارخانه نداشته باشند و هر چه در كار باشد از هر مقوله ضروريات در همانجا آماده و موجود باشد چنانچه اين عمله‌جات شب و روز در همانجا توقف دارند و جائى را ندارند كه رفته باشند ، حتى كليسا و باغ و تماشاگاه و آنچه لازم است در همان