زمستان اقسام گل‌هاى رنگارنگ آورده در آن مىگذارند و در اطراف آن نشسته صحبت مىدارند . كلوك‌ها و مرتبدان‌ها و گلدان‌ها و چيزهاى ديگر از اين مقوله از بلور الماس تراش و بارفطن و چينى و طلا و لاجورد قديم به قد خمره ، بزرگتر كوچك‌تر ، الى غير النهايه در هر گوشه و كنار و وسط اوطاق‌ها گذاشته بودند كه عقل از ملاحظهء آنها حيران بود . در هر مكان چندين چهل‌چراغ بسيار بزرگ با كمال زينت و طلاكارى آويخته بودند و در هر يك از اوطاق‌ها ، در اين طبقات اين خانه كه گردش مىشود اسباب و اساسى تازه از مقولهء كرسى و صندلى و ميزهاى غريب باصفا و بانك‌ها از اقسام پارچه‌هاى زرى و تصويرات و آينه‌هاى بزرگ و شمعدان‌هاى طلا و نقره به اشكال مختلف و چهل‌چراغ‌ها و ظروف و چيزهاى بلور و بارفطن و چينىهاى ممتاز و ساعتهاى غريب و بعضى اسباب ديگر كه اسامى آنها مشخص نيست و سواى فرنگستان در جائى استعمال نمىشود ، بسيار چيده و گذاشته‌اند و تمامى اوطاق‌ها نيز طلاكارى و منقش و سقف آنها مصور مىباشد . بعضى منتهاى وسعت دارد و بعضى وسط و پاره‌اى كوچك‌تر مىباشد و تمام آنها راه به يكديگر دارند . در طبقهء سيم ، باغ وسيعى دارد كه اقسام گلها و رياحين و چمن‌ها و خيابانها در آن مىباشد و اشجار بسيار دارد كه هر يك پنج ، شش ذرع قد دارد و اين باغ در پيش‌روى عمارت واقع است . از قرارى كه مشخص شد زير باغ خالى است و عمارت مىباشد . لكن زمين باغ دو سه ذرع خاك دارد و بعد از آن طاق زده‌اند و بعضى جاها را چوب‌پوش نيز كرده‌اند و در زير آن ، عمارت ساخته‌اند و بالاى آن همين باغ واقع است . در يك سمت اين باغ بر روى چندين اصله درخت به طريق تور ماهىگيرى چيزى بسته‌اند و قفس ساخته‌اند و در آنجا گنجشك و بلبل و كبوتر و بعضى مرغان خوش الحال آورده ، سر داده‌اند كه در آن درخت‌ها آشيانه ساخته آب و دانهء دستى به آنها مىدهند و آنها در همان‌جا زاد و ولد كرده بسيار شده‌اند . اما بيرون نمىتوانند رفت ، مگر در همان محوطه پرش و گردش مىنمايند . بعد از ملاحظهء آنها به مكانى رفتيم . صندوق‌هاى بسيار از آينه ساخته بودند و در آنها اقسام پول‌هاى قديم از سكهء پادشاهان جميع فرنگ و ممالك ديگر ، اعم از اشرافى و وجه سفيد و سياه ، بسيار چيده و گذاشته بودند . در آنجا اشرفى و پول سفيد به قدر نعلبكى كوچك ملاحظه شد و از سكه‌هاى قديم و جديد مملكت ايران و هندوستان و ساير بلاد نيز بسيار بود . در مكان ديگر بعضى صندوق چوبى منبت و پاره [ اى ] اسباب ديگر كه پتر كبير به دست خود ساخته با قدرى رخوت پوشاكى ، آن را گذاشته بودند ، و ديگر هر تصويرى و هر نقشه [ اى ] كه در هر جاى عالم ديده و شنيده‌اند خود ساخته و در اين خانه گذاشته‌اند و اسباب علوم رياضى از مقولهء كرهء بسيار بزرگ و چيزهاى ديگر و اسطرلاب « 1 » در جائى ديگر گذاشته‌اند كه در هنگام احتياج جمعى كه سررشته دارند در آنجا رفته ، آنچه

--> ( 1 ) - متن : استرلاب