و بسيار فربه و قطور اندام مىباشد ، نيز حيات دارد . و اسم او مريه فئدورونه مىباشد . و از پادشاهزاده‌هاى نمسه است . و زن پادشاه زيبا ، وسط القامه ، و ضعيف‌اندام ، شيرين‌كلام ، و محجوبه است . و اسم او ايلى زوت الك سونه مىباشد . او هم از پادشاهزادگان نمسه است . و زبان انگريزى و بعضى زبان‌هاى ديگر مىداند . و تكلم مىنمايد ، و پادشاه ، خود نيز چندين زبان از فرنگان را آموخته ، از جمله زبان فرانسه و انگريز را بسيار خوب تكلم مىنمايد . مقالهء دويم . در بيان بناى آبادى شهر پتربورغ و كيفيت رودخانهء بزرگ كه در وسط آن شهر جارى است . شهر پتربورغ كه سابق بندر كوچكى بوده ، و زمين آن جنگل و جمجمه بوده است ، و پتر پادشاه كبير ، جنگل را قطع ، و بناى ساختن شهر مىگذارد . به اين طريق است كه شهريست پانزده ورث عرض ، و پانزده ورث طول و سى ورث كه پنج فرسنگ بوده باشد دوره دارد . و در وسط شهر رودخانهء عظيم ، مسما به رودخانهء نو واقع است . كه از سمت مشرق جارى ، و به سمت مغرب مىرود . و در سمت شمالى رودخانهء مذكور عمارات و مكان‌هائى كه ساخته شده ، كمتر از سمت جنوبى مىباشد وسعت مكان سمت جنوب بيشتر است . و در سمت شمال ، آنچه عمارات عالى و مكان‌ها و خانه‌ها به هر قسم ساخته شده ، در چندين جزيره واقع است ، كه از همين رودخانهء بزرگ دورتادور جزيره‌ها را آب گرفته و عدد آن جزيره‌ها يازده جزيره مىباشد ، كه در روى هر يك از آنها خانه‌هاى عالى و مكان‌هاى مرغوب و تماشگاهها به اين تفصيل ساخته‌اند ، و اسامى جزاير نيز مشخص است . جزيرهء اول : مسما به وسيليسكه ، در اينجا خانه‌هاى پادشاهى بسيار بزرگ واقع است ، كه مكتب‌خانهء درس اطفال شمشيربند و مكان واصناف از هر حرفه و هر صنف ، خصوص نقاشى بسيار و اشخاصى كه مخترع چيزى مىشوند ، و ديوان‌خانه سپاه پياده و دريائى و دار الشفا و گمرك‌خانه در آنجا مىباشد و نيز خانه‌اى در آنجا واقع است كه چند طبقه است و وسعت بسيار دارد . در آنجا از جميع وحوش و طيور و مطلق ، جانوران آبى و خاكى ، آنچه جناب بارى خلق كرده است ، و در زمين و هوا و كوهستان بهم مىرسد ، بىجان او آورده ، در مكانها و جاها به جهت تماشا گذاشته‌اند ، و عجائب المخلوقات از مقولهء آدم دوسر و جانوران و حيوانات دوسر و آدمهاى قوىهيكل بسيار غريب عجيب و چيزهاى غريبه نديده و نشنيده در شيشه كرده و در ميان « الكل » « 1 » نگاهداشته‌اند ، كه تفصيل آنها در روز ملاحظه نوشته خواهد شد . و ساير خانه‌هاى معمور از خلق و مكانهاى عالى و تماشاگاها نيز بسيار در آنجا واقع است . جزيرهء دويم : مسما به پتربورسكه ، در آنجا پتر پادشاه كبير خانهء كوچكى به جهت خود ساخته . و قلعهء مضبوطى در آنجا واقع است ، كه ضرابخانه و كارخانه كه طلا و نقره از معادن آورده در آنجا به عمل مىآورند ، مىباشد و خانه‌هاى قلعه‌بيگى و عمله‌جات پادشاهى و كاركنان كارخانه‌جات مذكور تمامى در آنجا واقع است و كليسائى در آنجا هست كه نعش پادشاهان را در آن مكان برده دفن مىنمايند . و خانه‌هاى مستحفظين قلعه

--> ( 1 ) - متن : عرق .