محمد على حاجيلو

89

ريشه هاى تاريخى تشيع در ايران ( فارسى )

به سيرت محمد و على عليهما السّلام برود ، چه باشد اگر بر تو بيعت كنيم تا به بركات تو ، اين ظلم از ما مندفع گردد . « 1 » بدين‌سان ، نطفهء قيام را تودهء مردم جهت مبارزه با ظلم و ستم و به منظور ايجاد عدالت اسلامى و احياى سنت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله بستند . به‌هرحال محمد بن ابراهيم كه منابع ، وى را فردى با تقوا ، زاهد و با ديانت معرفى كرده‌اند ، گفت : « من اهليت خروج ندارم » و داماد خويش را كه در رى اقامت داشت براى تصدى اين امر معرفى كرد . بعد از عهد و ميثاقى كه بين عبد الله بن ونداداميد ، رئيس آن جماعت با محمد بن ابراهيم بسته شد ، نامه‌اى از طرف محمد بن ابراهيم و نامه‌هايى از طرف اعيان نواحى نوشته شد و همراه با قاصدى به رى نزد حسن بن زيد روانه شد . حسن بن زيد به دنبال دعوت آنان به طبرستان آمد . حسن بن زيد « 2 » كه بعدها به داعى كبير ملقب شد ، از دعوت مردم استقبال كرد و بلافاصله بعد از بازگشت ، قاصد خود را به رويان رسانيد . با ورود او طبرستان شكل جديدى به خود گرفت و بنابر گفته ابن اسفنديار اكثر مردم طبرستان با وى بيعت كردند . « 3 » مردمى كه ساليان دراز از حكومت خلفاى عباسى و عمال آنان در رنج بودند به اين نهضت پيوستند . او از ديلم روانهء شرق مازندران شد و ضمن درگيرى با محمد بن اوس آمل را فتح كرد و از مردم آمل خواست تا فردى را جهت حكومت بر خويش انتخاب كنند . « 4 » آمل ، سارى و حتى گرگان به ضميمه گيلان و ديلم جزو مناطقى بود كه در مدت 20

--> ( 1 ) . تاريخ طبرستان ، پيشين ، ص 228 . ( 2 ) . همان ، ص 228 . ( 3 ) . همان ، ص 228 . ( 4 ) . همان ، ص 230 .