محمد على حاجيلو
86
ريشه هاى تاريخى تشيع در ايران ( فارسى )
جنگهايى كه از سيد جلال الدين در اين ديار گزارش شده ، حاكى از آن است كه دشمنانش فعاليتهاى سياسى و مذهبى او را تحمل نكردند و عاقبت او را به شهادت رساندند . « 1 » مهاجرتهاى علويان به اين منطقه در دورههاى بعد نيز ادامه يافت . به دليل سختگيريهاى متوكل خليفه عباسى ( 232 - 247 ه ق ) ، مهاجرت علويان به منطقه امن طبرستان شتاب بيشترى گرفت . « 2 » گزارشى وجود دارد كه حضرت عبد العظيم حسنى عليه السّلام تا پيش از نيمه اول قرن سوم هجرى در طبرستان بود و از آنجا به رى مهاجرت كرد . « 3 » در سال 249 ه ق بعد از سركوبى قيام يحيى بن عمر حسينى در كوفه توسط خليفه « مستعين » ، بسيارى از ساداتى كه در قيام وى شركت داشتند به دنبال يافتن محلى امن ، به سوى كوههاى شمال عراق عجم گريختند و سرانجام در طبرستان مستقر شدند . « 4 » حضور روزافزون علويان درپى مهاجرتهاى متوالى كه تا نيمه قرن سوم ه ق ادامه داشت ، به تدريج اذهان و افكار مردم طبرستان را براى تحول عمده در مسائل اجتماعى ، سياسى و فرهنگى منطقه فراهم كرد .
--> ( 1 ) . جنگنامه سيد جلال الدين اشرف ، تصحيح محمد روشن ، چاپ دوم ، بىجا ، نشر علم ، 1366 ش ، ص 111 به بعد . ( 2 ) . تاريخ رويان ، همان ، ص 84 . ( 3 ) . ابو اسماعيل ابراهيم بن ناصر ، ابن طباطبا ، منقلة الطالبيه ، ترجمه محمد رضا عطائى ، مشهده آستان مقدس ، 1372 ش ، ص 235 . ( 4 ) . تاريخ طبرستان ، پيشين ، ص 288 .