« نهضت علويان طبرستان » نهضت علويان طبرستان در ميان رويدادهاى تاريخى ايران پس از اسلام سرآغاز يك رشته دگرگونيهاى بسيار مهم در زمينه‌هاى گوناگون فرهنگى ، سياسى و اجتماعى بود . علويان با الگو قرار دادن حماسهء خونين عاشورا ( 61 ه ق ) در برابر بيدادگريها و انحرافات خلفا ، ايستادگى و مجاهدت بسيار كردند و سرانجام در جستجوى كانونهاى مبارزاتى ، دور از تعرض حكام اموى و عباسى ، به طبرستان كه به اقتضاى موقعيت خاص آن ، پناهگاه مبارزين و مجاهدين به شمار مىرفت روى آوردند و با استفاده از زمينهء مساعد فرهنگى ، سياسى و اجتماعى منطقه ، نخستين حكومت مستقل شيعى را در سال 250 ه ق در ايران ، ايجاد كردند . ما در اين قسمت به‌طور خلاصه درباره اوضاع جغرافيايى منطقه طبرستان كه خاستگاه نهضت علويان در ايران است ، مىپردازيم و آن‌گاه به مسائل سياسى و مذهبى اين نهضت باز مىگرديم .