دربارهء انگيزهء قيام خود چنين گفت : حكومت هيچ شخصى جز اهل بيت عليهم السّلام ما را كفايت نمىكند . « 1 » به زودى كار وى بالا گرفت و حكام عرب كه در بخارا و خوارزم بودند ، به او پيوستند ، « 2 » ولى قيام وى نيز در نهايت به دست صالح بن زياد ، عامل ابو مسلم خراسانى سركوب شد . « 3 » اين حركت را مىتوان ، حركتى شيعى در خراسان كه به سرعت متوجه خدعه عباسيان شده بود ، دانست ، حركتى كه به وضوح خواهان روى كارآمدن يكى از علويان بوده است . در دهه دوم خلافت عباسيان نيز قيامهايى از سوى علويان عليه آنان صورت گرفت كه از جمله آنان قيام محمد بن عبد الله ( نفس زكيه ) بود كه علاوه بر داشتن زمينه‌هايى در حجاز و عراق ، در ايران نيز طرفدارانى داشت . « 4 » قيام وى را نيز بايد جزء قيام‌هاى زيدى دانست . « 5 » اين قيام نيز در رمضان سال 145 ه ق در نزديكى مدينه به وسيله عباسيان سركوب شد . « 6 » قيام بزرگ نفس زكيه را برادرش ابراهيم كه براى بسيج نيروها در بصره تلاش مىكرد ، دنبال كرد . محافل زيديه و معتزله ، كوفه و بصره ، از ابراهيم پشتيبانى كردند . « 7 » فقهاى كوفه ، ابو حنيفه ، سليمان الثورى ، مسعود بن كدم نامه‌هاى متعددى به

--> ( 1 ) - ابو بكر نرشخى ، تاريخ بخارا ، ترجمه ابو نصر قبادى ، تصحيح مدرس رضوى ، تهران انتشارات توس ، 1363 ش ، ص 86 . ( 2 ) - همان ، ص 86 . ( 3 ) - تاريخ بخارا ، پيشين ، ص 89 . ( 4 ) . مقاتل الطالبيين ، پيشين ، ص 280 - 221 . ( 5 ) . تشيع در مسير تاريخ ، پيشين ، ص 321 . ( 6 ) . مقاتل الطالبيين ، همان ، ص 280 - 221 . ( 7 ) . همان ، ص 324 - 295 .