مشكلات غامض و پيچيده جامعه اسلامى در سه قرن سرنوشت‌ساز صدر اسلام بوسيله امامان و شاگردان آنها حل مىشد و پايه‌گذار و گسترش‌دهنده علوم مختلف در جامعه آن روز امامان از اهل بيت عليهم السّلام و شيعيان آنها بودند . جمع‌آورى قرآن مجيد اولين بار توسط حضرت على عليه السّلام امام اول شيعيان انجام شد ، و قرآنى كه امروز در دست مسلمانان است ، توسط شاگرد مبرز ايشان « . . عاصم بن ابى النجود كوفى » تدوين گرديد ، و نقطه‌گذارى آن بوسيله « ابو الأسود دوئلى » شاگرد ديگر ايشان انجام شد ، علم نحو براى قرائت بهتر كلام مجيد توسط خليل بن احمد فراهيدى شيعى و اولين كتاب درباره نحو توسط سيبويه شيعه به نام « الكتاب » نوشته شد ، اولين اثر مكتوب در تاريخ و سيره اسلامى را « سليم بن قيس هلالى » شيعى نوشت و . . . از آنجا كه جامع‌نگرى ، عدم تعصب و عقل‌گرايى از ويژگيهاى برجسته پيروان اهل بيت عليهم السّلام بود ، آنها موفق شدند در علوم ديگر نيز سرآمد باشند ، به‌طور مثال جابر بن حيان شاگرد امام ششم شيعيان پايه‌گذار علم شيمى در جامعه اسلامى آن روز گرديد ، و انبوهى از ديگر شاگردان امامان شيعه اثر شگرف و بىبديلى را در تمدن اسلامى داشتند ، به‌طورىكه به جرأت مىتوان ادعا نمود موتور محركه تمدن اسلامى و درخشش آن اهل بيت عليهم السّلام و شيعيان آنها بوده‌اند . علاوه بر آن دانشمندان شيعه با الهام از تعاليم اهل بيت عليهم السّلام و با نگرش صحيح به عقل از اين نعمت خدادادى در جهت پيشرفت علوم بهره بردند ، و اين در حالى بود كه