ميرزا بيگ جنابدى
29
روضة الصفويه ( فارسى )
تعليق كمان ندّافى و امثال آن قسم آلات آرايش دهند و هزّالان و مسخرهپيشگان و اهل مجون و از هر نوع مردمان بىسروپا بر سبيل استقبال تا خارج شهر رفته افعال مضحكه به عمل آورند و خلعت چرمين از قبا و كلاه كه ترتيب داده بودند يكى از رئيس هزّالان در وى پوشانيده بر الاغ لاغرى سوار كرده بدان كوكبه با آن جماعت گرد محلّات و بازار شهرش بگردانند . آنگاه در قفس آهنين محبوس ساخته محافظش نمايند . . . » [ 195 الف ] . تسليم شدن دشمن ، مخصوصا توبه و پشيمانى سرداران ياغى ، هم آداب و رسومى خاص داشت . سردار ياغى طالب عفو و بخشش و دشمن شكست خورده ، مىبايست شمشير بر گردن آويخته و كفشهاى خود را از پاى درآورده با تقديم پيشكش و تحفه ، خود را به « پاىبوسى سدّهء سدره مرتبه » برساند و « جبين اخلاص بر آستان كرياس گردون » بسايد . نسخ مورد استفاده در تصحيح متن مصحّح در تصحيح متن حاضر ، چهار نسخه از نسخ معتبر موجود در جهان را كه اصحّ اقدم نسخ بودهاند انتخاب كرده و با مقابلهء دقيق آنها متن را جهت چاپ و انتشار آماده كرده است . نسخهاى كه بعنوان نسخهء اصل انتخاب شده مربوط است به كتابخانهء لاله اسماعيل استانبول كه با علامت « اصل » مشخص شده است . مصحّح عكس نسخهء مزبور را از طريق كنسولگرى تركيه مستقرّ در تبريز تهيّه و مورد استفاده قرار داده است . فيلم همين نسخه با شمارهء 572 جزء فهرست ميكروفيلمهاى دانشگاه تهران نيز ضبط شده است . علّت انتخاب اين نسخه بعنوان اصل ، علاوه بر اينكه از لحاظ قدمت تاريخ تحرير نسبت به سه نسخهء ديگر ممتاز است از جهت صحّت مطالب ، كمى اغلاط ، افتادگىها و نقصانها نسبت به آن نسخ مزيّت و برترى دارد . روى همين اصل در تصحيح كتاب ملاك مصحّح قرار گرفته و از نسخ ديگر ، ضمن مقابله با نسخهء اصل ، در موارد احتياج استفاده گرديده و اختلاف نسخ در پاورقى همان صفحه قيد شده است . اينك به معرفى و توصيف آنها مىپردازيم . 1 - نسخهء كتابخانهء لاله اسماعيل استانبول ( با علامت اختصارى « اصل » ) : متأسفانه به دليل افتادگى برگ اوّل اين نسخه تقريبا پانزده سطر - مربوط به ورق [ 1 ب ] - از اوّل آن ناقص است كه اين نقص با مراجعه به نسخهبدلها بر طرف شده است . اين نسخه به قطع رحلى ، داراى 500 ورق هيجده سطرى است ، كه به خط نستعليق خوب تحرير شده است . عناوين و سرفصلها ، آيات قرآنى و احاديث با شنگرف مشخص شده است . كاتب