س . شوستر والسر ( S . SchusterWalser ) ، ب پالومبيانى ( B . Palombiani ) ، ر . كرينگ زوخه . R . Quiring . ) ( Zoche - ، ا . گلاتسن ( E . Glassen ) ، ب . هوفمان ( B . Hoffmann ) ، ه مولر ( H . Muller ) ، ا . ابرهارد ( E . Eberhard ) ، ه زيركه ( H . Zirke ) و ديگران انتشار يافته . در انگلستان خانم آ . لمبتون ( A . Lambton ) ، راجر سيورى ( R . Savory ) ( كه مقيم كاناداست ) ، چارلز ملويل ( Ch . Melville ) ، ا . مورتن ( A . Morten ) ، ا . هرزيگ ( E . Herzig ) از ايران‌شناسانىاند كه تأليفات و تحقيقات دربارهء صفويه دارند . مخصوصا بايد دانست كه سيورى تقريبا همهء تحقيقاتش منحصر به صفويه‌شناسى است و آنچه ازو به چاپ رسيده از مرجع ديگران بوده است . در فرانسه ژان اوبن ( J . Aubin ) و ژان كالمار ( J . Camard ) علاقه‌مندى خاص به تاريخ عصر صفوى داشته‌اند و جز آنها بايد به نوشته‌هاى م . هاندا ( M . Handea ) ( ژاپنى كه در فرانسه درس خوانده ) و باكه گرامون ( J . L . Bacque - Gramon ) ( كه توجهش به روابط ميان صفويه و عثمانى معطوف است ) نيز نگريست . بعضى از مطالعات ل . رابينو ( L . Rabino ) ( كه در فرانسه مىزيست ) نيز با صفويه‌شناسى مرتبط است . اخيرا هم خانم زوپه ( M . Szuppe ) كه از لهستان به آنجا رفته است تحقيقات خود را در نشريات فرانسوى منتشر مىكند . در ايتاليا نوشته‌هاى ا . پيه‌مونتسه ( A . Piemontese ) واسكارچيا آمورتى ( B . M . Scarcia - Amoretti ) و در هلند پژوهشهاى ويليم فلور ( W . Floor ) و ر . ماتى ( R . Mathee ) ( هر دو مقيم امريكا ) كه بيشتر بر اساس مدارك موجود در آرشيوهاى هلند تحقيق كرده‌اند مورد توجه خاص تواند بود . در امريكا م . ديكسن ( M . Dickson ) ، ر . ماك چسنى ( R . McChesney ) ، ا . نيومن ( A . Ncwman ) ( مقيم انگلستان ) به اين رشته علاقه‌مندى نشان داده‌اند . در هندوستان حق تقدم با غلام سرورست كه تاريخ زندگى شاه اسماعيل را در 1939 نشر كرد . ديگر دكتر رياض الاسلام استاد پاكستانى و مؤسس و مدير بخش مؤسسه آسياى مركزى دانشگاه كراچى است كه دو جلد كتاب ارزشمند به انگليسى ، حاوى اسناد و فرامين در موضوع روابط صفويان و پادشاهان هندوستان عرضه كرده است . در روسيه ( شوروى سابق ) و سرزمين‌هايى كه در قلمرو آن بود به نام‌هاى ك . بابايف و ع . افنديف مىتوان اشاره كرد . در تركيه فاروق سومر از تاريخ‌نگارانى بود كه دربارهء ايلات عصر صفوى كتاب نوشت . در پايان بايد گفت « حلقهء صفويه‌شناسى » كه به ابتكار ژان كالمار در پاريس تشكيل شد ( 1989 ) ادامه يافت و دومين جلسات آن در دانشگاه كمبريج ( انگلستان ) به مباشرت چارلز ملويل در پاييز 1372 برگزار گرديد . در اين يادداشت كوشيده شده به اجمال تمام به اهمّ كوششهايى كه در زمينهء صفويه‌شناسى انجام شده است اشاره شود . ايرج افشار