ميرزا بيگ جنابدى
13
روضة الصفويه ( فارسى )
يادداشت روضة الصفوية پنجمين متن تاريخى مربوط به دورهء صفوى است كه توسط اين موقوفات انتشار مىيابد . اين اثر متضمن وقايع و حوادث در حدود يكصد و سى سال تاريخ خاندان صفوى از جلوس شاه اسماعيل اول در تبريز ( 907 ه - ق ) تا آغاز چهلمين سال پادشاهى شاه عباس ( 1036 ه - ق ) است . يادآورى اين نكته مفيد است كه تحقيق و مطالعه دربارهء عصر صفوى كه 230 سال مدت گرفت ، يكى از رشتههاى ارزنده و گسترده در مطالعات تاريخى ماست كه در پنجاه سال اخير دامنهاى چشمنواز گرفته و در چهار گوشهء جهان بدين مهم توجه شده است و مىشود . از ميان ايرانيان نخست دكتر خانبابا بيانى كتابى به فرانسه دربارهء روابط ايران و اروپاى غربى در عصر صفوى منتشر كرد . نصر الله فلسفى گامگذار اصلى ، با روشنمندى و ژرفنگرى به تاريخ زندگى شاه عباس اول پرداخت و در جنب آن كتابى شايستهء تحسين دربارهء سياست خارجى ايران در روزگار صفويه و رسالهاى دربارهء جنگ چالدران نگاشت . تحقيق نامور احمد كسروى راجع به شيخ صفى و تبارش و سرگذشتنامهاى كه رحيمزادهء صفوى از شاه اسماعيل تأليف كرد هم از نخستين تجربهها درين زمينه بوده است . دكتر محمد ابراهيم باستانى پاريزى در كتابى به نشان دادن وضع سياست و اقتصاد در عصر صفوى پرداخت و متنى كهنه و بديع را از گوشهء فراموشى به مرحلهء تصحيح و نشر رسانيد . كتابهاى دكتر مريم مير احمدى و دكتر احمد تاجبخش از نمونههاى ديگر مطالعه در جوانب تاريخى آن روزگارست . نشر متون مرتبط با تاريخ سلسلهء صفوى رشتهء واجد اهميتى است كه در ايران طبعا توجهى شايان بدان شده است و از آن زمره ، قلمشمار نام آنها را كه مهمتر است مىآورد : تذكرهء شاه طهماسب - نقاوة الآثار افوشتهاى ، خلاصة التواريخ قاضى احمد قمى و تاريخ حسن استرآبادى ( هر سه به تصحيح دكتر احسان اشراقى ) - تاريخ عباس جلال منجم يزدى ( به كوشش دكتر سيف الله وحيدنيا ) - احسن التواريخ حسن بيگ روملو و تكملة الاخبار عبدى بيگ ( هر دو به تصحيح دكتر عبد الحسين نوايى ) - عباسنامهء طاهر قزوينى ( به كوشش ابراهيم دهگان ) - خلد برين ( قسمتى به اهتمام احمد سهيلى خوانسارى و بخشى به كوشش هاشم محدث ) - ذيل خواند مير ( دو چاپ يكى به تصحيح دكتر محمد على جراحى و ديگرى به تصحيح غلامرضا طباطبايى مجد ) - مجمع التواريخ مرعشى ( به تصحيح عباس اقبال آشتيانى ) - قصص الخاقانى ولى قلى شاملو ( به تصحيح دكتر حسن سادات ناصرى ) - وقائع السنين خاتونآبادى - تاريخ عالمآراى عباسى ( چاپ فهرست دار ) و خلاصة السير معصوم اصفهانى ( هر دو توسط نويسندهء اين سطور ) - منظومهء مكافاتنامه كه