باشد مىساخته . ولى دروغ است و ساخته هم حاضر داشته و برده‌اند در گلستان . و در استنطاق تا حال معلوم نشده كه نارنجك را اين جماعت انداخته‌اند يا خير ؟ ولى انجمنهاى آذربايجان و برادران و دروازه قزوين و مظفرى اجماع نموده‌اند كه خلاف قانون رفتار كرده‌اند . چرا در خانه ريخته‌اند و شبانه او را گرفته‌اند . بايد اول از معتضد ديوان و حكومت بازخواست و استنطاق شود كه چرا خلاف « قانون اساسى » رفتار كرده‌اند . بعد از آنها استنطاق شود . گويا حيدر خان و ضياء السلطان جزو انجمن آذربايجان باشند . ديشب كه شب شنبه 9 ربيع الاول است آقا سيد عبد اللّه مردم را از مجلس و مدرسهء سپهسالار متفرق نمود كه روز مذكور از اين دو نفر اول استنطاق شود ، بعد از اشخاص گرفتار به اين اسم را استنطاق نمايند . تا آنكه اعليحضرت راضى شدند كه حاجب الدوله و معتضد ديوان در محاكمات وزارت جنگ استنطاق شوند . بعد از آنكه وكلا چند مرتبه شرفياب شده و جمعيت در مجلس طغيان نمود آخرالامر راضى شدند كه اين دو نفر در محاكمهء جنگ نظر بر اينكه از اهل نظام هستند در وزارت جنگ استنطاق شوند . ملت راضى نمىشدند . به هزار ليت و لعل راضى شدند . [ اجراي قانون اساسي ] روز چهارشنبه 13 - دو به غروب به محاكمه حاضر شدند و شش نفر از انجمنها بر سبيل قرعه و دو نفر هم از وكلا بودند . تا دو از شب استنطاق نمودند . عجب همت و غيرتى [ 81 ] كردند و فشار كاملى آوردند و قانون اساسى را مجرى داشتند . نزديك بود به اين پولتيك خطر عظيمى بر مجلس و ملت وارد بيايد . زود ملت جلوگيرى نمود . امپراطورى روس دوماى خود را كه پارلمان و مجلس شوراى ملى باشد به اين پولتيك بر هم زد . يعنى به استحضار خود امپراطور جلوى امپراطور نارنجك انداختند و مجلس امر كرد كه بايد مرتكب گرفتار و مجازات شود . بعد از