على ربانى گلپايگانى
50
درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )
قيس بن سعد بن عباده . « 1 » ابو حاتم رازى در كتاب « الزينة » گفته است : « واژهى شيعه در عصر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله لقب چهار نفر از صحابه شناخته مىشد ، آنان عبارت بودند از سلمان فارسى ، ابو ذر غفارى ، مقداد بن اسود و عمار بن ياسر » . « 2 » مؤلّف « فرق الشيعة » نيز گفته است : سلمان فارسى ، ابو ذر غفارى ، مقداد بن اسود ، و عمار بن ياسر نخستين كسانى بودند كه به نام شيعه ناميده شدند . « 3 » حاصل آنكه در ارتباط با تاريخ شيعه و تشيّع مطالب ذيل را بايد مورد توجّه قرار داد : 1 . تشيّع به معناى اعتقاد به خلافت و امامت بلافصل على عليه السّلام و منصوص بودن امامت او . 2 . تشيّع به معناى اعتقاد به لزوم محبّت نسبت به على عليه السّلام . 3 . تشيّع به معناى اعتقاد به افضليت امام على بر ديگر صحابه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله . 4 . شناخته شدن گروهى از صحابهى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در عصر رسالت به شيعهى على عليه السّلام . 5 . پيدايش اختلاف در ميان مسلمانان در مورد جانشين پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و پيشواى مسلمانان پس از آن حضرت و طرفدارى عدّهاى از مهاجران و انصار از امامت على عليه السّلام و در نتيجهى ظهور شيعه به عنوان مذهبى خاص در جهان اسلام . مطلب اخير از امور قطعى تاريخ به شمار مىرود و نيازى به ذكر شاهد و نمونه از
--> ( 1 ) . خطط الشام : 6 / 251 - 252 ، الامام الصادق و المذاهب الأربعة : 1 / 238 . ( 2 ) . ر . ك : اعيان الشيعة : 1 / 18 - 19 . ( 3 ) . فرق الشيعة ، ص 17 - 18 .