على ربانى گلپايگانى
410
درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )
2 . در ازدواج دايمى به مجرد اجراى صيغهى عقد ازدواج ، مهر بر عهدهى شوهر واجب مىشود پرداخت نصف آن قبل از آميزش ( در صورت مطالبهى همسر ) واجب است در حالى كه در اين آيه وجوب آن بر استمتاع و كامجويى شوهر از همسر خويش مترتّب شده است . سنّت و ازدواج موقّت گذشته از روايات اهل بيت عليهم السّلام كه آن را به ازدواج موقّت ( متعه ) تفسير كردهاند . « 1 » در احاديث اهل سنّت نيز اين تفسير از عدّهاى از صحابه و تابعان روايت شده است . ابن عباس ، أبى بن كعب و سعيد بن جبير و سدّى آيه را چنين قرائت مىكردند : فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ الى أجل مسمّى فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً « 2 » و مجاهد نيز گفته است : اين آيه در مورد ازدواج موقت نازل شده است . « 3 » فخر الدين رازى ، پس از ذكر قرائت أبى بن كعب و ابن عباس گفته است : « مسلمانان اينگونه قرائت را بر آن دو انكار نكردند . از اينجا به دست مىآيد كه درستى اين قرائت مورد قبول همهى مسلمانان و اجماعى بوده است ، درنتيجه مشروعيت ازدواج موقّت مورد اجماع مسلمانان بوده است . « 4 »
--> ( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 14 ، ابواب المتعة ، باب اول . ( 2 ) . مقصود اين است كه آنان كلمهى « أجل مسمّى » را بهعنوان تفسير به هنگام قرائت آيه اضافه مىكردند . ( 3 ) . تفسير ابن كثير : 2 / 244 . ( 4 ) . مفاتيح الغيب : 10 / 51 - 52 .