على ربانى گلپايگانى

396

درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )

مىشود جايز نيست . هشام در مورد حكمت اين حكم الهى پرسيد . امام پاسخ داد : « لأن السجود خضوع للّه عزّ و جلّ فلا ينبغي أن يكون على ما يؤكل و يلبس ، لأن ابناء الدنيا عبيد ما يأكلون و يلبسون ، و الساجد في سجوده في عبادة اللّه عزّ و جلّ ، فلا ينبغي أن يضع جبهته في سجوده على معبود أبناء الدنيا الّذين اغترّوا بها » « 1 » ؛ سجده نشانه‌ى خضوع در برابر خداوند است ، پس سزاوار نيست كه بر آنچه خوردنى يا پوشيدنى است سجده نمود ، زيرا دنياپرستان بنده‌ى خوردنىها و پوشيدنىهايند ، و سجده‌كننده در حال سجده خداوند را پرستش مىكند ، پس سزاوار نيست كه در حال سجده پيشانى خود را بر چيزى بگذارند كه معبود اهل دنيا و دلبستگان به آن است . عبد الوهاب شعرانى كه از بزرگان فقيهان و عارفان اهل سنّت است اين نكته را دريافته و در اين‌باره چنين گفته است : مقصود از سجده اظهار خضوع در برابر خداند است . بدين طريق كه صورت خود كه شريف‌ترين اعضاى بدن است ، چه با پيشانى و چه با بينى بر زمين بگذارد . اين كار باعث مىشود كه حالت غرور و نخوت از انسان بيرون رود و در نتيجه شايستگى ورود به محضر ربوبى را پيدا كند . چنان‌كه از پيامبر روايت شده كه فرموده است : « لا يدخل الجنّة من في قلبه مثقال ذرّة من كبر » « 2 » . در حديث نبوى معروف آمده است : « جعلت لي الأرض مسجدا و طهورا » « 3 » .

--> ( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 3 ، ابواب ما يسجد عليه ، باب 1 ، حديث 1 . ( 2 ) . اليواقيت و الجواهر في عقائد الأكابر ، ج 1 ، ص 164 ؛ نقل از كتاب الاعتصام بالكتاب و السنّة ، ص 74 . عبد الوهاب شعرانى از علماى اهل سنّت در قرن دهم هجرى بوده است ( 898 - 973 ) . ( 3 ) . صحيح بخارى : 1 / 91 ، كتاب تيمم ، حديث 2 .