على ربانى گلپايگانى

382

درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )

به گفته‌ى مؤلّف « خلاصة الكلام » « 1 » محمد بن عبد الوهاب از فرستادن صلوات بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در شبهاى جمعه و از گفتن آن با صداى بلند بر مناره‌ها نهىمىكرد . وى دستور قتل مؤذن نابينايى كه از صالحان بود و پس از اذان بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله صلوات مىفرستاد - و به نهى او از اين كار بىاعتنايى نمود - را صادر كرد . با ملاك و معيارى كه در بحث از حقيقت بدعت بيان گرديد ، هيچ‌يك از امور ياد شده بدعت نيست ، زيرا همه‌ى موارد مزبور داخل در عناوين كلى مستحبّات شرعى است . گفتن ذكرهاى مستحبى به طور مطلق در هر مكان و زمانى پسنديده است . بر اين اساس ، گفتن آنها در شب‌هاى جمعه و قبل و بعد از اذان ، و ما بين اذان و اقامه ، و هنگام تشييع جنازه را شامل مىشود . آرى ، اگر كسى اين كار را به‌عنوان اين كه به طور خاص وارد شده انجام دهد ، بدعت خواهد بود . اما اگر چنين نيتى نداشته باشد ، بلكه غرض او اين است كه همراه با اذان كه مورد عنايت و اهتمام شارع مقدّس است ، گفتن چنين اذكارى مناسب‌تر است ، و يا در شب جمعه به دليل احترام ويژه‌اى كه دارد ، گفتن ذكرهاى مستحبى مناسبت بيشترى دارد ، و اين مطلب را به شرع نسبت مىدهد به هيچ‌وجه بدعت نخواهد بود . همين‌گونه است ، تشكيل مجالس شادمانى و جشن در مواليد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و اهل بيت پيامبر عليهم السّلام ، و نيز تشكيل مراسم عزادارى براى خاندان رسالت ، داخل در عنوان كلى تكريم و تعظيم پيامبر و خاندان وحى ، و اظهار محبّت و مودّت نسبت به آنان است كه از نظر شرع پسنديده و ممدوح است . قرآن كريم در مورد مودت اهل

--> ( 1 ) . خلاصة الكلام في امراء البلد الحرام ، تأليف شيخ احمد بن زين دحلان ، ص 22 . ر . ك : كشف الارتياب : ص 142 - 143 .