الخلائق الى اللّه رجلان : رجل و كلّه اللّه الى نفسه فهو جائر عن قصد السبيل ، مشغوف بكلام بدعة و دعاء ضلالة » . چنين فردى ، گذشته از اين‌كه نسبت به اعمال بد خود مؤاخذه مىشود ، بار گناهان كسانى را كه گمراه مىسازد نيز بر دوش مىكشد « حمّال خطايا غيره و هن بخطيئته » « 1 » . بدعت و ضلالت به همان اندازه كه دين ، نبوت ، امر به معروف و نهى از منكر نقش سازنده و تربيتى دارد ، بدعت در نقطه‌ى مقابل نقش تخريبى و گمراه‌كنندگى دارد ، چه بسيار فتنه‌ها و آشوب‌هايى كه در طول تاريخ بشريت در اثر بدعت‌گذارى در دين رخ داده است . گاهى به دنبال رأى بدعت‌آميز فردى كه در كسوت عالم دينى قرار داشته ، خونهاى پاك و بىگناهى بر زمين ريخته شده است ؛ كسانى چون شريح قاضى به طمع مال و مقام دنيوى دست به دين‌فروشى زده و با آراى بدعت‌آميز خود فجايع هولناكى چون واقعه‌ى خونين كربلا را دامن زده‌اند . بدين‌جهت است كه امام على عليه السّلام بدعت را ريشه‌ى فتنه‌ها دانسته و فرموده است : « انما بدء وقوع الفتن احكام تبتدع و اهواء تتّبع ، يخالف فيها كتاب اللّه و يتولّى فيها رجال رجالا على غير دين اللّه » « 2 » . جز اين نيست كه آغاز وقوع فتنه‌ها احكامى است كه بدعت گذاشته مىشود ، و

--> ( 1 ) - نهج البلاغة ، خطبه‌ى 17 . ( 2 ) - نهج البلاغة ، خطبه‌ى 50 .