على ربانى گلپايگانى

359

درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )

آنان بر شما پيشى نگيرند . سپس فرمود : « و اللّه ما عبد اللّه بشيء أحب اليه من الخباء » : به خدا سوگند خداوند به چيزى كه نزد او از « خباء » محبوب‌تر باشد ، عبادت نشده است هشام پرسيد « خباء » چيست ؟ امام عليه السّلام فرمود : « التقيّة » « 1 » . در روايات متعدد ، ائمه‌ى معصوم عليهم السّلام آيه‌ى كريمه‌ى وَ لا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَ لَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُ عَداوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ وَ ما يُلَقَّاها إِلَّا الَّذِينَ صَبَرُوا وَ ما يُلَقَّاها إِلَّا ذُو حَظٍّ عَظِيمٍ ( فصّلت / 34 ) را به تقيه تفسير كرده‌اند . روشن است كه مقصود تقيه‌ى مداراتى است . دليل روشن بر اين مطلب اين است كه آيه‌ى قبل از اين مربوط به دعوت به توحيد و خداپرستى است چنان‌كه مىفرمايد : « و من احسن قولا ممّن دعا الى اللّه و عمل صالحا و قال انّنى من المسلمين » ( فصّلت / 33 ) . تاريخ شيعه و ضرورت تقيّه تاريخ شيعه نشان دهنده‌ى اين حقيقت تلخ است كه پيوسته از طرف حكومت‌هاى ستمكار در جهان اسلام كه طرفدار مذاهب غير شيعى بوده‌اند ، تحت فشار بوده و مورد انواع شكنجه‌ها و ظلم و ستم‌ها قرار گرفته‌اند ، اين وضعيت در دوران ائمه‌ى معصوم عليهم السّلام كه حكومت‌هاى اموى و عباسى بر اريكه‌ى قدرت سياسى قرار داشتند بسيار شديد و هولناك بود . هرگونه آزادى سياسى و اجتماعى از شيعيان سلب شده بود ، و در مواردى حتى ارتباط با خاندان علوى بزرگ‌ترين

--> ( 1 ) - وسائل الشيعة ، مدرك قبل ، باب 26 ، حديث 2 .