على ربانى گلپايگانى
354
درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )
حفظ جان خويش اظهار كفر كند ، چنين افرادى مشمول غضب و عذاب الهى نخواهند بود ؛ و اين چيزى جز قاعده و قانون تقيه نيست . محدّثان و مفسّران اسلامى - اعم از شيعه و اهل سنّت نقل كردهاند كه اين آيه دربارهى عمّار ياسر نازل شده است كه وى و پدر و مادرش ( ياسر و سميّه ) و عدّهاى از اصحاب پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مورد شكنجه و آزار مشركان واقع شدند ، ياسر و سميّه در اثر آن شكنجهها به شهادت رسيدند ، و عمّار چيزى به زبان آورد كه مورد خواست مشركان بود ، بدين جهت از شكنجه مشركان نجات يافت و جان خود را حفظ كرد . نسبت به عمل خود بيمناك گرديد و با چشمان اشكبار نزد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله آمد ، و جريان را براى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بازگو كرد ، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در حالىكه او را نوازش مىكرد فرمود اگر بارديگر نيز از تو چنين خواستند ، عمل كن . در اين هنگام آيهى كريمهى مورد بحث نازل گرديد . « 1 » 3 . وَ قالَ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ إِيمانَهُ أَ تَقْتُلُونَ رَجُلًا أَنْ يَقُولَ رَبِّيَ اللَّهُ . . . « 2 » مؤمن آل فرعون به حضرت موسى عليه السّلام ايمان آورده بود ، و با او رابطهى پنهانى داشت . و حضرت موسى را از نقشهى قتل او توسط فرعونيان آگاه نمود : قالَ يا مُوسى إِنَّ الْمَلَأَ يَأْتَمِرُونَ بِكَ لِيَقْتُلُوكَ فَاخْرُجْ إِنِّي لَكَ مِنَ النَّاصِحِينَ . « 3 » ولى ايمان خود را از فرعونيان مكتوم مىداشت . پنهان داشتن ايمان جز به اين نبود كه
--> ( 1 ) - مجمع البيان : 3 / 388 ؛ تفسير الكشّاف : 2 / 430 ؛ تفسير ابن كثير : 4 / 228 . ( 2 ) - مؤمن / 28 . ( 3 ) - قصص / 20 .