بر اين اساس ، از آن‌جا كه شيعه پيوسته با حكومت‌هاى جاير اموى در مبارزه و جهاد بوده است ، آنان را رافضى ناميده‌اند ، آن‌گاه براى آن‌كه راه سركوب نمودن آنان براى امويان هموارتر گردد ، به اين مسأله رنگ مذهبى زده و اعتقاد شيعه را در مورد خلفا مطرح كرده‌اند . اگر هم داستان مربوط به زيد بن على از نظر تاريخى درست باشد ، از مجموع قراين و شواهد ياد شده مىتوان حدس زد كه طرح چنان سؤالى در آن شرايط و كناره‌گيرى گروهى از بيعت كنندگان در واقع نقشه‌ى امويان بوده است تا قيام زيد بن على را با شكست مواجه سازند . فرقه‌هاى شيعه در كتاب‌هاى ملل و نحل براى شيعه فرقه‌هاى بسيارى نقل شده است ، چنان‌كه اشعرى نخست شيعه را به سه دسته : غاليه ، رافضه و زيديه تقسيم كرده است ، آن گاه براى شيعه‌ى غاليه 15 فرقه و براى رافضه 24 فرقه ، و براى زيديه شش فرقه ذكر نموده است . ديگر نويسندگان ملل و نحل نيز فرقه‌هاى گوناگون و فراوانى براى شيعه گفته‌اند . ولى با تأمّل در نكات ذيل نادرستى اين اقوال روشن مىشود : 1 - شيعه دانستن غلات ، پذيرفته نيست ، زيرا آنان به الوهيت يا ربوبيت اهل بيت عليهم السّلام قايل شده‌اند و چنين اعتقادى مايه‌ى كفر و شرك است : از اين روى ، ائمّه‌ى اهل بيت عليهم السّلام غلات را تكفير كرده ، و به‌شدت از آنان تبرّى جسته‌اند . علماى شيعه نيز غلات را تكفير نموده ، و از آنان به‌عنوان فرقه‌اى خارج از اسلام ياد كرده‌اند ، شيخ مفيد در اين‌باره گفته است : « غلات گروهى از متظاهران به اسلامند كه امير المؤمنين عليه السّلام و امامان ديگر شيعه